ေလသံစစ္စစ္နဲ႕ စကားေျပာျခင္းရဲ့ လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္

[Zawgyi]

ဘာသာစကားတစ္ခုကို ကြၽမ္းက်င္ေအာင္ ေျပာဆိုႏိုင္တဲ့အျပင္ အဲဒီဘာသာစကားေျပာတဲ့ လူမ်ိဳးေတြရဲ့ ေလသံစစ္စစ္နဲ႕ ေျပာႏိုင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေတာက္ေျပာင္ေနတဲ့ ေရႊေပၚ ျမ ဆင့္လိုက္သလိုပါဘဲ။ ေလသံဆို အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေလရဲ့။ အေမရိကန္ ေလသံလို အသံလိပ္လိပ္နဲ႕ အိုင္ရစ္(ရွ္) ေလသံလို ေတးသြားသံေတြလိုမ်ိဳး သိသိသာသာခြဲျခားသိႏိုင္တဲ့ ေလသံေတြ ရွိသလို တစ္ခ်ိဳ႕ေလသံေတြဟာ ေတာ္ေတာ္ကြၽမ္းက်င္စြာ နားေထာင္ က်က္မွတ္မိထားမွ ခြဲျခားေျပာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ သိမ္ေမြ႕လြန္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေလ့လာသူမ်ားအတြက္ကေတာ့ ကမာၻ အရပ္ေဒသအသီးသီးက လူမ်ိဳးအသီးသီးတို႕ရဲ့ ေလသံေတြရဲ့ သာမန္ကြဲျပားမႈေတြကိုေတာ့ သတိထားမိမွာပါ။ ဒီလိုေလသံေတြကို တူေအာင္လိုက္ေျပာဖို႕ ေလ့က်င့္မယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ေပးရပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ အက်ိဳးေတာ့ မယုတ္ပါဘူး။

အဂၤလိပ္စကားပဲ ျဖစ္ၾကတဲ့ အေမရိကန္ႏွင့္ ျဗိတိသွ် ေလသံေတြကို ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ရေအာင္။ သူတို႕ စကားေျပာ အသံထြက္ေတြက မတူညီတဲ့ ပါးစပ္ရဲ့ ေနရာအသီးသီးကို အသုံးျပဳျပီး ထြက္လာတဲ့ အသံေတြပါ။ ျဗိတိသွ်ေတြက ပါးစပ္ဖ်ားနဲ႕ လွ်ာဖ်ားေတြကို သုံးၾကျပီး အေမရိကန္ေတြကေတာ့ ပါးစပ္အတြင္းပိုင္း အာေခါင္ေနရာကေန အသံကို တြန္းထုတ္ကာ ႏွာသံကိုလည္း အမ်ားအားျဖင့္ အသုံးျပဳၾကပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ အဂၤလိပ္ေလသံက အသံပိုမာတယ္လို႕ ေျပာၾကပါတယ္။

သူတို႕ရဲ့ ေလသံတစ္ခုခ်င္းစီက သီးသန္႕ကိုယ္ပိုင္ဟန္ပါတဲ့ အသံထြက္စနစ္ တစ္ခုစီျဖစ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီေလသံႏွစ္ခုရဲ့ ခြဲျပားခ်က္ေတြကို သရအသံထြက္ (vowels) ေတြမွာ ေကာင္းေကာင္းေတြ႕ရ (ၾကားရ) ပါတယ္။ Londoners ေတြရဲ့ Cockney ေလသံဖမ္းခ်င္ရင္ "i" အသံထြက္ေတြမွာ ပါးစပ္ကို ခပ္က်ယ္က်ယ္ဟျပီး ေျပာၾကည့္ရင္ Londoner တစ္ေယာက္အသံနဲ႕ ပိုတူေအာင္ ေျပာႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေလာက္ေလးနဲ႕ တစ္ခါတည္းတူေအာင္ ေျပာႏိုင္ျပီလို႕ မဆိုလိုပါဘူး။ လုံးဝနီးပါးတူေအာင္ ေျပာႏိုင္ဖို႕ native speaker ေတြရဲ့ ေလသံေတြကို အမ်ားၾကီးနားေထာင္ျပီး အဲဒီထဲကမွ အေသးစိတ္အခ်က္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ေလ့လာျပီး ေလ့က်င့္မွသာ ျဖစ္ႏိုင္မွာပါ။

Native speaker ေတြဟာ သူတို႕ရဲ့ ကိုယ္ပိုင္ေလသံေတြကို ထြက္တဲ့အခါ ပါးစပ္ရဲ့ အစိတ္အပိုင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ မ်က္ႏွာေပၚရွိ ႂကြက္သားလႈပ္ရွားမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးကို အသုံးခ်ပါတယ္။ ျပင္သစ္လူမ်ိဳးေတြ စကားေျပာပံုကို ၾကားမိ သတိထားမိမွာပါ။ သူတို႕ရဲ့ အႏုအရြ ရိုမန္းတစ္ဆန္ပံု (ဒါမွမဟုတ္ သူတို႕ရဲ့ ၾကီးက်ယ္ေမာက္မာမႈ) ေတြကို ေျပာတာမဟုတ္ဘူးေနာ္။ သူတို႕ရဲ့ သိသာလြန္းလွတဲ့ ႏွာသံကို ေျပာတာ။ (တစ္ခ်ိဳ႕ဆို ျပင္သစ္ေတြက စကားကို ပါးစပ္ႏွင့္ မေျပာဘဲ ႏွာေခါင္းႏွင့္ ေျပာတယ္လို႕ေတာင္ ဆိုၾကတာ။)

ရယ္စရာ ေျပာတာဆိုေပမဲ့ ဒီအခ်က္က အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ မွန္ပါတယ္။ ျပင္သစ္သံနဲ႕ ျပင္သစ္စကား ေကာင္းေကာင္းေျပာတတ္ခ်င္ရင္ အသံတစ္ခ်ိဳ႕ကို ႏွာေခါင္းထဲကေန မႈတ္ထုတ္ႏိုင္ေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာအရင္ဆုံးေလ့က်င့္ထားမွ ရမွာပါ။

ဒီလိုထူးျခားတဲ့ ေလသံေတြကို ျပင္သစ္စကားတစ္ခုတည္းမွာပဲ ေတြ႕ရတာမဟုတ္ပါဘူး၊ အခ်ိဳ႕ဘာသာစကားေတြမွာ အသံထြက္ေတြကို ပါးစပ္၊ ႏွုတ္ခမ္း၊ လည္ေခ်ာင္း၊ အသံအိုး စတဲ့ ေနရာအမ်ိဳးမ်ိဳးကို အသုံးျပဳျပီး ထုတ္ရပါတယ္။
ဘာသာစကား တစ္ခ်ိဳ႕ရဲ့ ေလသံေတြဆို ထြက္ရခက္လြန္းလို႕၊ ဘာေၾကာင့္ဆို အဲဒီအသံေတြ ထြက္ဖို႕သုံးရတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ႂကြက္သားလႈပ္ရွားမႈ အားနည္းခ်က္ေတြေၾကာင့္ (သင့္ရဲ့ မိခင္ဘာသာစကား အသံထြက္မွာ မသုံးရတဲ့ ႂကြက္သားလႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္) ဘယ္လိုမွ စကားပီေအာင္ ေျပာမထြက္ႏိုင္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသေသခ်ာခ်ာ မ်က္ႏွာႂကြက္သားလႈပ္ရွားမႈကို ေလ့က်င့္တာ၊ အသက္႐ူသြင္း ႐ူထုတ္ပံုေတြကို ေလ့က်င့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ native speaker ေတြလို ပီေအာင္ေျပာႏိုင္လာမွာပါ။

တစ္ခါတစ္ေလ အသံတစ္ခုကို တုျပီး ေျပာထြက္ဖို႕ေတာင္ ခက္တတ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ အသံထြက္ဖို႕ native speaker က ပါးစပ္ရဲ့ ဘယ္အစိတ္အပိုင္းကို အသုံးျပဳတယ္ဆိုတာကိုေတာင္ နားလည္ဖို႕ မလြယ္ပါဘူး။ အဲဒါေတြကို ေက်ာ္လႊားဖို႕ "accent reverse engineering" ဆိုတဲ့ အလြန္အသုံးတည့္လွတဲ့ နည္းပညာတစ္ခုကို ရွာေတြ႕ထားပါတယ္။

ပထမဆုံး ကိုယ့္မိခင္ဘာသာစကားကို တစ္ျခားေသာ native speaker တစ္ေယာက္က ဘယ္လိုအသံထြက္သလဲ ေလ့လာပါ။ သီးျခားေလသံ စကားဝဲပံုေတြကို မွတ္သားပါ။ အဲဒီအခါ ဘာေတြေတြ႕ရမလဲဆိုေတာ့ သူစကားေျပာတဲ့အခါ ဘယ္အဂါၤအစိတ္အပိုင္းေတြကို ဘယ္အသံထြက္ေတြအတြက္ သုံးသလဲ၊ ဥပမာ ပါးစပ္ရဲ့ ဘယ္အစိတ္အပိုင္းေတြကို အသုံးအမ်ားဆုံးလဲ။ လွ်ာကို ဘယ္လိုထားရသလဲ။ အသက္ဘယ္လို႐ူျပီး ေလကို ပါးစပ္ထဲမွာ ဘယ္လို အသြင္း အထုတ္လုပ္သလဲ စသည္ျဖင့္ ေလ့လာပါ။

ဥပမာ ဂ်ာမန္လူမ်ိဳးတစ္ေယာက္ကို ဂ်ာမန္စကားကို ဂ်ာမန္ေလသံနဲ႕ ေျပာခ်င္ရင္ သူတို႕ (ဂ်ာမန္ေတြ) အဂၤလိပ္လို ေျပာတာကို နားေထာင္ၾကည့္ပါ။ သူတို႕ရဲ့ အဂၤလိပ္ေလသံေတြဟာ ေလမႈတ္သံျပင္းျပင္းနဲ႕ အသံေတြျဖစ္ျပီး "s" အသံနဲ႕ "z" အသံေတြ အားလံုးေရာေထြးေနမယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ဟာသရုပ္ျမင္သံၾကား/ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္ေတြ ဂ်ာမန္တို႕ ဩစေၾတးလ် ပံုစံတို႕ သရုပ္ေဆာင္ရင္ လွ်ာကို ေရွ႕ကိုထုတ္ျပီး ေရွ႕သြားအတြင္းဘက္ကို လွ်ာနဲ႕ ထိုးထိုးျပီး လုပ္ေျပာတာေတြ ၾကည့္ဖူးၾကမွာပါ။ တကယ္တန္းတုျပီး ေျပာေတာ့မယ္ဆိုရင္ နားဝင္သက္သာေအာင္ လက္ခံႏိုင္ေအာင္ ေျပာသင့္ပါတယ္။ ရြဲ႕ေျပာသလိုမ်ိဳးေတာ့ မျဖစ္ပါေစနဲ႕။

Omniglot.com မွ Owen Lee ၏ Secrets of Speaking with a Genuine Accent ကို ကိုးကားဘာသာျပန္ထားတာျဖစ္ပါတယ္။

[Unicode]

ဘာသာစကားတစ်ခုကို ကျွမ်းကျင်အောင် ပြောဆိုနိုင်တဲ့အပြင် အဲဒီဘာသာစကားပြောတဲ့ လူမျိုးတွေရဲ့ လေသံစစ်စစ်နဲ့ ပြောနိုင်တယ်ဆိုရင်တော့ တောက်ပြောင်နေတဲ့ ရွှေပေါ် မြ ဆင့်လိုက်သလိုပါဘဲ။ လေသံဆို အမျိုးမျိုးရှိလေရဲ့။ အမေရိကန် လေသံလို အသံလိပ်လိပ်နဲ့ အိုင်ရစ်(ရှ်) လေသံလို တေးသွားသံတွေလိုမျိုး သိသိသာသာခွဲခြားသိနိုင်တဲ့ လေသံတွေ ရှိသလို တစ်ချို့လေသံတွေဟာ တော်တော်ကျွမ်းကျင်စွာ နားထောင် ကျက်မှတ်မိထားမှ ခွဲခြားပြောနိုင်လောက်အောင် သိမ်မွေ့လွန်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လေ့လာသူများအတွက်ကတော့ ကမ္ဘာ အရပ်ဒေသအသီးသီးက လူမျိုးအသီးသီးတို့ရဲ့ လေသံတွေရဲ့ သာမန်ကွဲပြားမှုတွေကိုတော့ သတိထားမိမှာပါ။ ဒီလိုလေသံတွေကို တူအောင်လိုက်ပြောဖို့ လေ့ကျင့်မယ်ဆိုရင် အချိန်တော်တော်ပေးရပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ အကျိုးတော့ မယုတ်ပါဘူး။

အင်္ဂလိပ်စကားပဲ ဖြစ်ကြတဲ့ အမေရိကန်နှင့် ဗြိတိသျှ လေသံတွေကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။ သူတို့ စကားပြော အသံထွက်တွေက မတူညီတဲ့ ပါးစပ်ရဲ့ နေရာအသီးသီးကို အသုံးပြုပြီး ထွက်လာတဲ့ အသံတွေပါ။ ဗြိတိသျှတွေက ပါးစပ်ဖျားနဲ့ လျှာဖျားတွေကို သုံးကြပြီး အမေရိကန်တွေကတော့ ပါးစပ်အတွင်းပိုင်း အာခေါင်နေရာကနေ အသံကို တွန်းထုတ်ကာ နှာသံကိုလည်း အများအားဖြင့် အသုံးပြုကြပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် အမေရိကန် အင်္ဂလိပ်လေသံက အသံပိုမာတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

သူတို့ရဲ့ လေသံတစ်ခုချင်းစီက သီးသန့်ကိုယ်ပိုင်ဟန်ပါတဲ့ အသံထွက်စနစ် တစ်ခုစီဖြစ်ကြပါတယ်။ အဲဒီလေသံနှစ်ခုရဲ့ ခွဲပြားချက်တွေကို သရအသံထွက် (vowels) တွေမှာ ကောင်းကောင်းတွေ့ရ (ကြားရ) ပါတယ်။ Londoners တွေရဲ့ Cockney လေသံဖမ်းချင်ရင် "i" အသံထွက်တွေမှာ ပါးစပ်ကို ခပ်ကျယ်ကျယ်ဟပြီး ပြောကြည့်ရင် Londoner တစ်ယောက်အသံနဲ့ ပိုတူအောင် ပြောနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ အဲဒီလောက်လေးနဲ့ တစ်ခါတည်းတူအောင် ပြောနိုင်ပြီလို့ မဆိုလိုပါဘူး။ လုံးဝနီးပါးတူအောင် ပြောနိုင်ဖို့ native speaker တွေရဲ့ လေသံတွေကို အများကြီးနားထောင်ပြီး အဲဒီထဲကမှ အသေးစိတ်အချက်တော်တော်များများကို လေ့လာပြီး လေ့ကျင့်မှသာ ဖြစ်နိုင်မှာပါ။

Native speaker တွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်လေသံတွေကို ထွက်တဲ့အခါ ပါးစပ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းအမျိုးမျိုး၊ မျက်နှာပေါ်ရှိ ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုအမျိုးမျိုးကို အသုံးချပါတယ်။ ပြင်သစ်လူမျိုးတွေ စကားပြောပုံကို ကြားမိ သတိထားမိမှာပါ။ သူတို့ရဲ့ အနုအရွ ရိုမန်းတစ်ဆန်ပုံ (ဒါမှမဟုတ် သူတို့ရဲ့ ကြီးကျယ်မောက်မာမှု) တွေကို ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်။ သူတို့ရဲ့ သိသာလွန်းလှတဲ့ နှာသံကို ပြောတာ။ (တစ်ချို့ဆို ပြင်သစ်တွေက စကားကို ပါးစပ်နှင့် မပြောဘဲ နှာခေါင်းနှင့် ပြောတယ်လို့တောင် ဆိုကြတာ။)

ရယ်စရာ ပြောတာဆိုပေမဲ့ ဒီအချက်က အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ မှန်ပါတယ်။ ပြင်သစ်သံနဲ့ ပြင်သစ်စကား ကောင်းကောင်းပြောတတ်ချင်ရင် အသံတစ်ချို့ကို နှာခေါင်းထဲကနေ မှုတ်ထုတ်နိုင်အောင် သေသေချာချာအရင်ဆုံးလေ့ကျင့်ထားမှ ရမှာပါ။

ဒီလိုထူးခြားတဲ့ လေသံတွေကို ပြင်သစ်စကားတစ်ခုတည်းမှာပဲ တွေ့ရတာမဟုတ်ပါဘူး၊ အချို့ဘာသာစကားတွေမှာ အသံထွက်တွေကို ပါးစပ်၊ နှုတ်ခမ်း၊ လည်ချောင်း၊ အသံအိုး စတဲ့ နေရာအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုပြီး ထုတ်ရပါတယ်။
ဘာသာစကား တစ်ချို့ရဲ့ လေသံတွေဆို ထွက်ရခက်လွန်းလို့၊ ဘာကြောင့်ဆို အဲဒီအသံတွေ ထွက်ဖို့သုံးရတဲ့ မျက်နှာပြင်ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှု အားနည်းချက်တွေကြောင့် (သင့်ရဲ့ မိခင်ဘာသာစကား အသံထွက်မှာ မသုံးရတဲ့ ကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုတွေကြောင့်) ဘယ်လိုမှ စကားပီအောင် ပြောမထွက်နိုင်တာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေသေချာချာ မျက်နှာကြွက်သားလှုပ်ရှားမှုကို လေ့ကျင့်တာ၊ အသက်ရူသွင်း ရူထုတ်ပုံတွေကို လေ့ကျင့်မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီ native speaker တွေလို ပီအောင်ပြောနိုင်လာမှာပါ။

တစ်ခါတစ်လေ အသံတစ်ခုကို တုပြီး ပြောထွက်ဖို့တောင် ခက်တတ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အသံထွက်ဖို့ native speaker က ပါးစပ်ရဲ့ ဘယ်အစိတ်အပိုင်းကို အသုံးပြုတယ်ဆိုတာကိုတောင် နားလည်ဖို့ မလွယ်ပါဘူး။ အဲဒါတွေကို ကျော်လွှားဖို့ "accent reverse engineering" ဆိုတဲ့ အလွန်အသုံးတည့်လှတဲ့ နည်းပညာတစ်ခုကို ရှာတွေ့ထားပါတယ်။

ပထမဆုံး ကိုယ့်မိခင်ဘာသာစကားကို တစ်ခြားသော native speaker တစ်ယောက်က ဘယ်လိုအသံထွက်သလဲ လေ့လာပါ။ သီးခြားလေသံ စကားဝဲပုံတွေကို မှတ်သားပါ။ အဲဒီအခါ ဘာတွေတွေ့ရမလဲဆိုတော့ သူစကားပြောတဲ့အခါ ဘယ်အဂါၤအစိတ်အပိုင်းတွေကို ဘယ်အသံထွက်တွေအတွက် သုံးသလဲ၊ ဥပမာ ပါးစပ်ရဲ့ ဘယ်အစိတ်အပိုင်းတွေကို အသုံးအများဆုံးလဲ။ လျှာကို ဘယ်လိုထားရသလဲ။ အသက်ဘယ်လိုရူပြီး လေကို ပါးစပ်ထဲမှာ ဘယ်လို အသွင်း အထုတ်လုပ်သလဲ စသည်ဖြင့် လေ့လာပါ။

ဥပမာ ဂျာမန်လူမျိုးတစ်ယောက်ကို ဂျာမန်စကားကို ဂျာမန်လေသံနဲ့ ပြောချင်ရင် သူတို့ (ဂျာမန်တွေ) အင်္ဂလိပ်လို ပြောတာကို နားထောင်ကြည့်ပါ။ သူတို့ရဲ့ အင်္ဂလိပ်လေသံတွေဟာ လေမှုတ်သံပြင်းပြင်းနဲ့ အသံတွေဖြစ်ပြီး "s" အသံနဲ့ "z" အသံတွေ အားလုံးရောထွေးနေမယ်။ တစ်ချို့ ဟာသရုပ်မြင်သံကြား/ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်တွေ ဂျာမန်တို့ ဩစတြေးလျ ပုံစံတို့ သရုပ်ဆောင်ရင် လျှာကို ရှေ့ကိုထုတ်ပြီး ရှေ့သွားအတွင်းဘက်ကို လျှာနဲ့ ထိုးထိုးပြီး လုပ်ပြောတာတွေ ကြည့်ဖူးကြမှာပါ။ တကယ်တန်းတုပြီး ပြောတော့မယ်ဆိုရင် နားဝင်သက်သာအောင် လက်ခံနိုင်အောင် ပြောသင့်ပါတယ်။ ရွဲ့ပြောသလိုမျိုးတော့ မဖြစ်ပါစေနဲ့။

Omniglot.com မှ Owen Lee ၏ Secrets of Speaking with a Genuine Accent ကို ကိုးကားဘာသာပြန်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

Views: 3798

Reply to This

Replies to This Discussion

Thank You

Thanks u so much!

Thank you.
thank you

I have been trying to pronounce like native speaker.

So,I now know how I try to pronounce to be UK and USA pronunciation.

Thanks a lot.

hello
hi
i like is UK oxford university and USA harvard university what is native speaker?
Thank a lot.

RSS

Featured Discussions

© 2020   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service