အမိႈက္

          အမိႈက္၏ အဓိပၸါယ္ကုိ ဖြင့္ဆိုရမည္ဆိုပါလွ်င္ မရွိသင့္၊ မေရာက္သင့္သည့္ ေနရာတြင္ ျဖစ္ေန၊ ရွိေနသည့္အရာဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

          တခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ အသံုးမဝင္ေတာ့သည့္အရာ၊ အသံုးျပဳ၍ မရေတာ့သည့္အရာကုိ အမိႈက္ဟု သတ္မွတ္ၾကသည္။ တကယ္တမ္းတြင္ အသံုုးျပဳ၍ မရေတာ့သည့္တိုင္ အမိႈက္ဟု သတ္မွတ္မရသည့္ ပစၥည္းေတြကလည္း ရွိသည္။ ပမာဆိုရလွ်င္ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား ျဖစ္သည္။ ျပတိုက္အတြင္းရွိ အနားပဲ့ေနသည့္ ေရတေကာင္းအိုးေလးမွသည္ ကားမ်ား၊ ေလယာဥ္ပ်ံမ်ားအထိ အသံုးျပဳ၍ မရေတာ့သည့္တိုင္ အမိႈက္ဟု သတ္မွတ္ရန္ ေဝးစြ တန္ဖိုးႀကီးေနဆဲ၊ အဖုိးျဖတ္မရဘဲ ရွိေနၾကသည့္ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္။ အသံုးျပဳ၍ မရေတာ့ေသာ္လည္း အသံုးဝင္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သမိုင္းတန္ဖိုးေၾကာင့္ အသံုးဝင္ေနသည့္ ပစၥည္းေပါင္းမ်ားစြာ ကမၻာေပၚတြင္ ရွိေနသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံတြင္လည္း မ်ားစြာရွိသည္။

          တစ္ခ်ိန္က အသံုးဝင္ခဲ့၊ အသံုးက်ခဲ့သည့္အတြက္ ယေန႔အသံုးျပဳ၍ မရေတာ့သည့္ အရာတို႔ကုိ အမိႈက္ဟု သတ္မွတ္ရန္ ခက္ခဲလာလွ်င္ ေမးခြန္းတစ္ခု က်ယ္ေလာင္စြာ ထြက္ေပၚလာႏိုင္ပါသည္။

          " အမိႈက္ဆိုတာ ဘာလဲ … "

          အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ အရာဝတၳဳတိုင္းသည္ အတိတ္တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ အသံုးဝင္ခဲ့၊ အသံုးခ်ခဲ့၊ အသံုးက်ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ မည္သို႔ပင္ဆိုေစ အမိႈက္ကေတာ့ ရွိေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အမိႈက္ဟူေသာ ေဝါဟာရ တြင္က်ယ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

          အမိႈက္ကုိ သရုပ္ခြဲရမည္ဆိုလွ်င္ ရုပ္(ရုပ္ဝတၳဳ)အမိႈက္ႏွင့္ စိတ္အမိႈက္ဟူ၍ ခြဲျခားႏိုင္သည္။ ရုပ္အမိႈက္ကုိပင္ ထပ္မံ၍ စိတ္ျဖာၾကည့္ပါက သက္ရွိႏွင့္ သက္မဲ့ဟူ၍ ထပ္ထြက္လာမည္ျဖစ္သည္။

          သက္မဲ့အမိႈက္ကေတာ့ ရွင္းသည္။ အသံုးျပဳၿပီးသြား၍ အသံုးျပဳရန္ မလိုေတာ့သည့္ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္။ ျပန္အသံုးျပဳ၍ ရေသာ္လည္း ကရိကထမ်ားသည္၊ ရႈပ္သည္ထင္၍ စြန္႔ပစ္လိုက္သည့္ ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္။ အသံုးျပဳေနေသာ္လည္း အမိႈက္ျဖစ္သြားသည့္ ရုပ္ဝတၳဳပစၥည္းမ်ားလည္း ရွိသည္။ ဥပမာေပးရမည္ဆိုလွ်င္ အိမ္သာထဲသုိ႔ေရာက္ေနသည့္ ပန္းအိုး၊ အလုပ္စားပြဲေပၚမွာ ရွိေနသည့္ စားေသာက္ၿပီးသြားသည့္ ပန္းကန္၊ ေကာ္ဖီ စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ မရွိသင့္သည့္ေနရာတြင္ ေရာက္ေနေသာေၾကာင့္ အသံုးျပဳေနေသာ္လည္း အမိႈက္ျဖစ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။

          သက္ရွိအမိႈက္ဆိုသည္မွာ လူ၊ ေခြး၊ ေၾကာင္မွ အစျပဳ၍ မလုပ္သင့္သည္မ်ားကို လုပ္ေန၊ မရွိသင့္သည့္ေနရာမ်ားတြင္ ေရာက္ေနသည့္ သတၱဝါမ်ားကုိ ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။ ဥပမာ- ရံုးခ်ိန္အတြင္း မိမိဌာနရွိ လုပ္ရမည့္အလုပ္မ်ားကုိ မလုပ္ဘဲ တျခားဌာနသို႔သြားကာ စကားေျပာေနျခင္း၊ တျခားဌာနမွ အလုပ္ကုိ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ လုပ္ကုိင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ တခ်ိဳ႕လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ ေရာက္ေနသည္။ ဘီယာဆိုင္ေရာက္ေနသည္။ ထိုသူမ်ားအားလံုးသည္ အမိႈက္ျဖစ္သည္။ မရွိသင့္ မေရာက္သင့္သည့္ ေနရာမ်ားသုိ႔ အလုပ္ခ်ိန္အတြင္း ေရာက္ေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

          သီတဂူဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက ကုိယ့္ေနရာကုိယ္ေနဆိုေသာ တရားတစ္ပုဒ္ကုိ ေဟာခဲ့ဖူးပါသည္။ မည္မွ်ပင္ ရာထူးႀကီး တာဝန္ႀကီးပါေစ၊ မည္မွ်ပင္ အသံုးဝင္ အသံုးက်သည့္ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါေစ ကုိယ္ေနရမည့္ ေနရာတြင္ မေနဘဲ၊ ကုိယ္လုပ္ရမည့္အလုပ္ကုိ မလုပ္ဘဲ ရွိေနပါက သက္ရွိအမိႈက္ပင္ျဖစ္သည္။

          စိတ္အမိႈက္ဆိုသည္က မႀကံစည္အပ္၊ မေတြးေတာအပ္သည္ကုိ ႀကံစည္ေတြးေတာ ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ျဖစ္ၿပီးခဲ့သည့္ အခ်ည္းႏွီးမဲ့ေသာ အျဖစ္အပ်က္တို႔ကုိ ျပန္လည္ေတြးေတာေနျခင္း၊ ျပန္လည္ ခံစားေနျခင္း ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ အတိတ္တြင္ ေအာင္ျမင္ခဲ့၊ ရံႈးနိမ့္ခဲ့သည္တို႔ကုိ ျပန္ေတြးေတာေနျခင္းျဖင့္ စိတ္အမိႈက္တို႔ တင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ပါးသူ၏ အတိတ္တြင္ မွားယြင္းခဲ့၊ လြဲေခ်ာ္ခဲ့သည္မ်ားကုိ ျပန္ေတြးျပန္ခံစားရင္း ကုိယ့္စိတ္ထဲမွာပင္ အမိႈက္ပံုသည္။ တခ်ိဳ႕ေတြကေတာ့ ျဖစ္မလာေသးသည့္ အနာဂတ္ကုိ ႀကံစည္ေတြးေတာ စိတ္ကူးယဥ္ရင္း လက္ေတြ႔ဘဝတြင္ ဘာတစ္ခုမွ် မလုပ္ေဆာင္ဘဲ စိတ္အမိႈက္တင္ေနသူမ်ား ျဖစ္သည္။

          အမိႈက္ကစ ျပာသာဒ္မီးေလာင္ဆိုေသာ စကားပံုကဲ့သို႔ စိတ္အမိႈက္ေၾကာင့္ နိဗၺာန္တစ္ဖက္ကမ္း ေဝးခဲ့ရသည့္ ပံုဝတၳဳတို႔ကုိ ဘာသာေရးစာအုပ္မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ရဟန္းသံဃာ၊ ဆရာေတာ္မ်ား ေဟာၾကားသည့္ တရားေတာ္မ်ားတြင္လည္းေကာင္း ၾကားနာခဲ့ရဖူးပါသည္။ ေဒဝဒတ္သည္ စ်ာန္ရေနသည့္ ရဟန္းျဖစ္သည့္တိုင္ ဘုရားရွင္ကုိ မနာလိုဝန္တိုသည့္ စိတ္အမိႈက္ေၾကာင့္ မျပဳသင့္၊ မလုပ္သင့္သည္တို႔ကို ျပဳလုပ္ကာ နိဗၺာန္တစ္ဖက္ကမ္းႏွင့္ ေဝးခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ ရုပ္ဝတၳဳတြင္ စြဲေလာင္သည့္မီးကုိ တစ္ပါးသူက ကူညီကာ ၿငိမ္းသတ္ေပးႏုိင္ေသာ္လည္း မိမိ၏ စိတ္သ႑ာန္တြင္ စြဲေလာင္သည့္မီးကုိမူ မိမိကိုယ္တိုင္ပင္ ၿငိမ္းသတ္မွ ၿငိမ္းေအးႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

          လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ စိတ္အမိႈက္မီးကို တျခားသူတို႔ ဝိုင္းဝန္းမၿငိမ္းသတ္ႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုစိတ္အမိႈက္မီးသည္ တျခားသူတို႔၏ စိတ္ႏွလံုးကိုေတာ့ ကူးစက္ေလာင္ကၽြမ္းေစႏိုင္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ တိုင္းျပည္တိုးတက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ကေနာင္မင္းသားႀကီး လုပ္ႀကံခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ တိုင္းျပည္လြတ္လပ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ လုပ္ႀကံခံခဲ့ရျခင္း ျဖစ္သည္။ စိတ္အမိႈက္ပံုႀကီးေနသူတို႔ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္သည္ တိုးတက္မႈ ဆုတ္ယုတ္ကာ ေအာက္က် ေနာက္က် ျဖစ္ေနရသည္။ ယခုအခါတြင္ ဝန္းက်င္ကို သတိထားၾကည့္မည္ဆိုက တျခားသူ၏ အျပစ္မ်ားကုိ လက္ညိႈးထိုးေနၾကသည့္ စိတ္အမိႈက္ႀကီးေနသူတို႔ကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ေနၾကရသည္။

          ရုပ္ဝတၳဳ အမိႈက္ရွင္းရသည္က စိတ္အမိႈက္ရွင္းရသည္ထက္ ပုိလြယ္ပါသည္။ ေျပာင္းလဲၾကရေအာင္ ဆိုေသာ ေၾကးေၾကာ္သံျဖင့္ အမိႈက္ေတြ ေကာက္ခဲ့ၾကသည္။ အမိႈက္ေတြ ရွင္းခဲ့ရသည္။ လူထုအားႏွင့္မို႔ အမိႈက္ေတြ ရွင္းသြားသည္။ လမ္းႀကိဳလမ္းၾကားေတြ သန္႔သြားသည္။ သုိ႔ေသာ္ စိတ္အမိႈက္ကုိ မရွင္းႏိုင္ခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္ မၾကာမီမွာပင္ အမႈိက္တို႔ ေတာင္ပံုရာပံု ျဖစ္ခဲ့ရျပန္ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဦးစားေပး ရွင္းၾကရမည္မွာ စိတ္အမိႈက္မ်ားလားဟာ မၾကာခဏ စဥ္းစားမိသည္။

          ေခတ္ေျပာင္းခ်င္လွ်င္ စနစ္ကုိ ျပင္ဖို႔လိုပါသည္။ စနစ္ကုိ ျပင္ဖို႔ရန္အတြက္ စိတ္ေျပာင္း (အေတြးေျပာင္း)ႏိုင္ဖို႔လိုသည္။ စိတ္စင္ဖို႔ လိုပါသည္။ စိတ္တြင္ အမိႈက္တို႔ ကင္းစင္ေနဖို႔ မိမိစိတ္အမိႈက္ကို မိမိကိုယ္တိုင္ စြန္႔ပစ္ႏိုင္မွျဖစ္မည္ ျဖစ္သည္။

          အမိႈက္၏ အဓိပၸါယ္ကုိ မရွိသင့္၊ မေရာက္သင့္သည့္ေနရာကို ေရာက္ေနသည့္အရာဟု ဖြင့္ဆိုထားေသာ္လည္း ရွိသင့္၊ ရွိထိုက္သည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည့္ေနရာတြင္ ရွိေနသည့္ အမိႈက္တို႔ကလည္း မ်ားလြန္းလွပါသည္။ ျမင္သာထင္သာရွိသျဖင့္ ထိုအမႈိက္တို႔ကုိ လူထုအားျဖင့္ ရွင္းရပါမည္။

          မျမင္သာ၊ မထင္သာရွိေနသည့္ မိမိတို႔၏ စိတ္တြင္းအမိႈက္တိုကို တစ္ဦးခ်င္းစီတိုင္းက ရွင္းထုတ္ ႏုိင္မည္ဆိုလွ်င္ မီးခိုးယမ္းေငြ႕တို႔ ပါးလ်လာမည္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ စိတ္တြင္းအမိႈက္တို႔ ကင္းစင္သြားသည့္တစ္ေန႔၊ တစ္ဦးလက္ကုိ တစ္ဦးဆြဲေခၚႏုိင္သည့္ တစ္ေန႔တြင္ ပူေလာင္အက္ကြဲေနသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုေသာ အသံတို႔ တိတ္ဆိတ္သြားပါလိမ့္မည္။

          ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုသည္က မၿငိမ္းခ်မ္း၍ ေအာ္ျမည္ေနၾကသည့္ အသံ မဟုတ္ပါလား။

          မိမိတို႔ စိတ္ႏွလံုးအတြင္းရွိ မုန္းတီးမႈ၊ အာဃာတ စိတ္အညစ္အေၾကး အမိႈက္တို႔ကုိ ရွင္းထုတ္ ႏုိင္သည့္တစ္ေန႔တြင္  ေခတ္မီဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္သည့္ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးအျဖစ္ တည္ေဆာင္ႏိုင္မည္မွာ အေသအခ်ာပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

 

 ေလးစားစြာျဖင့္

 ထူးေအာင္ဝင့္                                                                        

(အေတြးအျမင္၊ အမွတ္(၃၁၆)၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၈၊ စာမ်က္ႏွာ(၁၆၉))

Views: 212

Reply to This

Featured Discussions

© 2019   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service