Blue moon ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသုံးအႏွုန္းမ်ား

[Zawgyi]

ဇူလိုိင္လ ၃၁ ရက္ေန႔ ေသာၾကာေန႔ဟာ ျမန္မာအပါအဝင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္နုိ္င္ငံေတြအတြက္ ဘာသာေရး အထြတ္အျမတ္ထားရာ ဝါဆိုလျပည့္ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီေန႔ဟာဘဲ အျခားကမာၻ႕နိုင္ငံေတြအတြက္ blue moon ေန႔လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ Blue moon ဆိုတာဘာလဲ။ ဘာကိုဆုိလုိပါသလဲ။


အဂၤလိပ္စကားမွာ “once in a blue moon” ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးရွိပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ “ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲ” (ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထသိပ္မရွိဘူး) ဆုိတာဘဲ။ ဒီ expression က blue moon ဆုိတဲ့ ဒီလျပည့္ည ကေန ေပါက္ဖြားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ျပကၡဒိန္ေတြမွာ လ တစ္လကို လျပည့္ညက တစ္ၾကိမ္သာ က်ေရာက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လရဲ့ ျပကၡဒိန္မွာေတာ့ တစ္လထဲမွာ လျပည့္ည ၂ ၾကိမ္ က်ေရာက္ခဲ့လို႔ပါဘဲ။ ဇူလိုင္လ ၁ရက္ေန႔တုန္းကလည္း လျပည့္ေန႔ဆိုတာ စာဖတ္သူတို႔လည္း သတိထားမိမွာပါ။ အဲ့ဒီ ဒုတိယ လျပည့္ညမွာ ေပၚထြက္တဲ့လကို “blue moon” လို႔ ေခၚပါတယ္။ လူသားေတြ တြက္ခ်က္ျပီး ျပဳစုထားတဲ့ ျပကၡဒိန္ human calendar နဲ႔ လရဲ့ လည္ပတ္ မႈျပကၡဒိန္ lunar calendar တို႔ဟာ တစ္ထပ္တည္းမက်တတ္တာမို႔ ၃ နွစ္ေလာက္ကို တစ္ၾကိမ္ခန္႔ လ တစ္လထဲမွာ လျပည့္ည ၂ ခါ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ လူေတြျပဳစုထားတဲ့ ျပကၡဒိန္မွာ တစ္နွစ္ကို ၃၆၅.၂၄ ရက္ရွိျပီး lunar calendar လျပကၡဒိန္မွာေတာ့ တစ္လကို ၂၉.၅၃ ရက္တာရွိတာမို႔ ၁၂ လေျမာက္တိုင္းမွာ လျပကၡဒိန္မွာ ၁၁ ရက္ ပိုလွ်ံေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၃ နွစ္ခန႔္အၾကာမွာရက္ ၃၀ ေက်ာ္ပိုေနတဲ့အတြက္ လျပည့္ည အပိုတစ္ခု ျဖစ္လာရပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး Blue moon ေန႔ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ နွစ္ ၂၀၁၂ ၾသဂုတ္လတုန္းက တစ္ၾကိမ္ျဖစ္ခဲ့့ျပီး ေနာက္တစ္ၾကိမ္ကေတာ့ ၂၀၁၈မွာ ျဖစ္ဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Blue moon ဆုိတဲ့အမည္အတိုင္းဘဲ သာမာန္လျပည့္ေန႔ေတြမွာ ေတြ႕ေနက် ပံုစံထက္ ရွားပါးတဲ့၊ ပံုမွန္ထက္ အရြယ္ပိုၾကီးကာ ပိုျပီးလဲ ေတာက္ပေနတဲ့ super moon ကိုေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒါကဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ကမာၻနဲ႔ အနီးဆံုးကို ေရာက္ရွိလာတာမို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ လအေရာင္ကေတာ့ အျဖဴေရာင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ ဘာေၾကာင့္ အျပာေရာင္ Blue moon လုိ႔ေခၚရတာလဲ။

ဒီီစကားဟာလြန္ခဲ့တဲ့ ၁၆ ရာစု ကတည္းက စတင္ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းပညာရွင္ Phillip Hiscock ကဆုိခဲ့ပါတယ္။ တတိယေျမာက္ ဟင္နရီဘုရင္ Henry III ရဲ့ အပါးေတာ္ အတုိင္ပင္ခံအမတ္ၾကီး Cardinal Thomas Wolsey က ဘုရင္ၾကီးအနားမွာ ခစားေနၾကတဲ့ အျခားေသာ အမတ္မင္းမ်ားရဲ့ ဥာဏ္မ်ားလွည့္စားတတ္ပံုကို သတိေပးရင္း “They would have you believe the moon is blue.” (အရွင္မင္းၾကီးကို လမင္းၾကီးက အျပာေရာင္ပါလို႔ ျမင္လာေအာင္ လွည့္စားေျပာဆုိၾကလိမ့္အံ့။) ဆုိျပီးေရးသားခဲ့တယ္္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
၁၈၈၀ ခုနွစ္အေစာပိုင္းစာေပေတြမွာေတာ့ ဒီစကားရဲ့ အဓိပၸါယ္က တစ္ျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလဲလာခဲ့ျပီး absurdity (မျဖစ္နုိင္တာေတြ) ဆုိတဲ့ အဓိပၸါယ္ကေန infrequency (ျဖစ္ေတာင့္ျဖစ္ခဲ) ဆုိတဲ့ဘက္ကိုေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။


ဥပမာ - I have not seen you in a blue moon. (မေတြ႕ရတာ ၾကာလွေပါ့။)


ျပီးခဲ့တဲ့ လျပည့္ညက အျပာေရာင္ေတာက္ပေနတဲ့ blue moon ၾကီးကို ေမ်ွာ္လင့္တၾကီး ေစာင့္ၾကည့္ခဲ့ျပီးမွ အျဖဴေရာင္ဘဲ ျဖစ္ေနတာေတြ႕လိုက္ရလို႔ စိတ္ပ်က္ေနသူေတြအတြက္ သီးျခား သတင္းတစ္ခုကေတာ့ NASA သိပၸံဌာနက မၾကာခင္က အသစ္ေတြ႕ရွိထားတဲ့ blue-hued moon ဆုိတဲ့ လ အသစ္ေနာက္တစ္စင္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလရဲ့ မ်က္နွာျပင္ေပၚက မီးေတာင္ေတြဟာ အာကသထဲကို ျပာမႈန္႔ေတြ မႈတ္ထုတ္ေနလို႔ အျပာေရာင္လႊမ္းေနတဲ့ လတစ္စင္းျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အေသးစိတ္သိခ်င္ရင္ ဒီ link မွာ ဝင္ဖတ္ပါေလ။


Some Examples with blue moon expressions:

  • I don’t know why she bought that music system – she used it once in a blue moon. (very rarely) (သူဘာလို႕ ဒီ music system ကို ဝယ္လိုက္တာလဲ မသိဘူး။ တကယ့္ကို တစ္ခါတစ္ေလမွ သုံးတာ။)
  • Once in a blue moon, they phone or send an email. (seldom) (သူတို႕ ရံဖန္ရံခါ ဖုန္းေျပာၾကသည္။ အီးေမးပို႕ၾကသည္။)
  • Jill: Does your husband ever bring you flowers? Ellen: Once in a blue moon. (seldom) (နင့္ေယာက်ာ္းက ပန္းေတြဘာေတြ ဝယ္ေပးဖူးလား။ ဆယ္ခါရံမွ တစ္ခါေပါ့။)
  • Once in a blue moon, I buy a fashion magazine, just to see what people are wearing. (seldom) (တစ္ခါတစ္ေလေတာ့ ဖက္ရွင္မဂၢဇင္းဝယ္ျဖစ္တယ္။ လူေတြ ဘာေတြမ်ား ဝတ္ေနၾကလဲဆိုတာ သိေအာင္ပါပဲ။)
  • Once in a blue moon I have a little wine with dinner. (rarely) (တစ္ခါတစ္ေလေတာ့ ညစာစားရင္း ဝိုင္ေသာက္ျဖစ္တယ္။ အၾကာၾကီးေနမွ တစ္ခါပါ။)
  • My sister lives in Alaska, so I only get to see her once in a blue moon. (very rarely) (ကြၽန္ေတာ့္ညီမက အလာစကာ (ျပည္နယ္) မွာ ေနေတာ့ ေတာ္႐ံုတန္႐ံု သူ႕ကို မေတြ႕ရဘူး။)
  • I don't know why I bought that CD-ROM for my computer - I only ever use it once in a blue moon. (very rarely) (ကြၽန္ပ်ဴတာအတြက္ CD-ROM ကို ဘာလို႕ ဝယ္လိုက္မိမွန္းမသိပါဘူး။ တစ္ခါ၊ ႏွစ္ခါ ေလာက္ပဲ သုံးျဖစ္တာကို။)
  • Once in a blue moon I'll have a beer with friends, but it's not my regular drink. (almost never) (တစ္ခါတစ္ေလေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႕ ဘီယာေသာက္ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ္က ပံုမွန္ဆို ဘီယာ မေသာက္ပါဘူး။)

(examples from idioms.thefreedictionary.com)

Qz.com မွ Matt Gibbons ၏ Today is a blue moon: What does that really mean, anyway? ကို ကိုးကားဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

မူရင္းေဆာင္းပါးကို ဤေနရာတြင္ ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါတယ္။


[Unicode]

ဇူလိုင်လ ၃၁ ရက်နေ့ သောကြာနေ့ဟာ မြန်မာအပါအဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်နိုင်ငံတွေအတွက် ဘာသာရေး အထွတ်အမြတ်ထားရာ ဝါဆိုလပြည့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီနေ့ဟာဘဲ အခြားကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေအတွက် blue moon နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ Blue moon ဆိုတာဘာလဲ။ ဘာကိုဆိုလိုပါသလဲ။


အင်္ဂလိပ်စကားမှာ “once in a blue moon” ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးရှိပါတယ်။ အဓိပ္ပါယ်ကတော့ “ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ” (ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထသိပ်မရှိဘူး) ဆိုတာဘဲ။ ဒီ expression က blue moon ဆိုတဲ့ ဒီလပြည့်ည ကနေ ပေါက်ဖွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပြက္ခဒိန်တွေမှာ လ တစ်လကို လပြည့်ညက တစ်ကြိမ်သာ ကျရောက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လရဲ့ ပြက္ခဒိန်မှာတော့ တစ်လထဲမှာ လပြည့်ည ၂ ကြိမ် ကျရောက်ခဲ့လို့ပါဘဲ။ ဇူလိုင်လ ၁ရက်နေ့တုန်းကလည်း လပြည့်နေ့ဆိုတာ စာဖတ်သူတို့လည်း သတိထားမိမှာပါ။ အဲ့ဒီ ဒုတိယ လပြည့်ညမှာ ပေါ်ထွက်တဲ့လကို “blue moon” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ လူသားတွေ တွက်ချက်ပြီး ပြုစုထားတဲ့ ပြက္ခဒိန် human calendar နဲ့ လရဲ့ လည်ပတ် မှုပြက္ခဒိန် lunar calendar တို့ဟာ တစ်ထပ်တည်းမကျတတ်တာမို့ ၃ နှစ်လောက်ကို တစ်ကြိမ်ခန့် လ တစ်လထဲမှာ လပြည့်ည ၂ ခါ ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။ လူတွေပြုစုထားတဲ့ ပြက္ခဒိန်မှာ တစ်နှစ်ကို ၃၆၅.၂၄ ရက်ရှိပြီး lunar calendar လပြက္ခဒိန်မှာတော့ တစ်လကို ၂၉.၅၃ ရက်တာရှိတာမို့ ၁၂ လမြောက်တိုင်းမှာ လပြက္ခဒိန်မှာ ၁၁ ရက် ပိုလျှံနေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၃ နှစ်ခန့်အကြာမှာရက် ၃၀ ကျော်ပိုနေတဲ့အတွက် လပြည့်ည အပိုတစ်ခု ဖြစ်လာရပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး Blue moon နေ့ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၃ နှစ် ၂၀၁၂ သြဂုတ်လတုန်းက တစ်ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး နောက်တစ်ကြိမ်ကတော့ ၂၀၁၈မှာ ဖြစ်ဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Blue moon ဆိုတဲ့အမည်အတိုင်းဘဲ သာမာန်လပြည့်နေ့တွေမှာ တွေ့နေကျ ပုံစံထက် ရှားပါးတဲ့၊ ပုံမှန်ထက် အရွယ်ပိုကြီးကာ ပိုပြီးလဲ တောက်ပနေတဲ့ super moon ကိုတွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကမ္ဘာနဲ့ အနီးဆုံးကို ရောက်ရှိလာတာမို့ ဖြစ်ပါတယ်။ လအရောင်ကတော့ အဖြူရောင်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ဘာကြောင့် အပြာရောင် Blue moon လို့ခေါ်ရတာလဲ။

ဒီစကားဟာလွန်ခဲ့တဲ့ ၁၆ ရာစု ကတည်းက စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့တယ်လို့ သမိုင်းပညာရှင် Phillip Hiscock ကဆိုခဲ့ပါတယ်။ တတိယမြောက် ဟင်နရီဘုရင် Henry III ရဲ့ အပါးတော် အတိုင်ပင်ခံအမတ်ကြီး Cardinal Thomas Wolsey က ဘုရင်ကြီးအနားမှာ ခစားနေကြတဲ့ အခြားသော အမတ်မင်းများရဲ့ ဉာဏ်များလှည့်စားတတ်ပုံကို သတိပေးရင်း “They would have you believe the moon is blue.” (အရှင်မင်းကြီးကို လမင်းကြီးက အပြာရောင်ပါလို့ မြင်လာအောင် လှည့်စားပြောဆိုကြလိမ့်အံ့။) ဆိုပြီးရေးသားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
၁၈၈၀ ခုနှစ်အစောပိုင်းစာပေတွေမှာတော့ ဒီစကားရဲ့ အဓိပ္ပါယ်က တစ်ဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲလာခဲ့ပြီး absurdity (မဖြစ်နိုင်တာတွေ) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကနေ infrequency (ဖြစ်တောင့်ဖြစ်ခဲ) ဆိုတဲ့ဘက်ကိုပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။


ဥပမာ - I have not seen you in a blue moon. (မတွေ့ရတာ ကြာလှပေါ့။)


ပြီးခဲ့တဲ့ လပြည့်ညက အပြာရောင်တောက်ပနေတဲ့ blue moon ကြီးကို မျှော်လင့်တကြီး စောင့်ကြည့်ခဲ့ပြီးမှ အဖြူရောင်ဘဲ ဖြစ်နေတာတွေ့လိုက်ရလို့ စိတ်ပျက်နေသူတွေအတွက် သီးခြား သတင်းတစ်ခုကတော့ NASA သိပ္ပံဌာနက မကြာခင်က အသစ်တွေ့ရှိထားတဲ့ blue-hued moon ဆိုတဲ့ လ အသစ်နောက်တစ်စင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီလရဲ့ မျက်နှာပြင်ပေါ်က မီးတောင်တွေဟာ အာကသထဲကို ပြာမှုန့်တွေ မှုတ်ထုတ်နေလို့ အပြာရောင်လွှမ်းနေတဲ့ လတစ်စင်းဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အသေးစိတ်သိချင်ရင် ဒီ link မှာ ဝင်ဖတ်ပါလေ။


Some Examples with blue moon expressions:

  • I don’t know why she bought that music system – she used it once in a blue moon. (very rarely) (သူဘာလို့ ဒီ music system ကို ဝယ်လိုက်တာလဲ မသိဘူး။ တကယ့်ကို တစ်ခါတစ်လေမှ သုံးတာ။)
  • Once in a blue moon, they phone or send an email. (seldom) (သူတို့ ရံဖန်ရံခါ ဖုန်းပြောကြသည်။ အီးမေးပို့ကြသည်။)
  • Jill: Does your husband ever bring you flowers? Ellen: Once in a blue moon. (seldom) (နင့်ယောကျာ်းက ပန်းတွေဘာတွေ ဝယ်ပေးဖူးလား။ ဆယ်ခါရံမှ တစ်ခါပေါ့။)
  • Once in a blue moon, I buy a fashion magazine, just to see what people are wearing. (seldom) (တစ်ခါတစ်လေတော့ ဖက်ရှင်မဂ္ဂဇင်းဝယ်ဖြစ်တယ်။ လူတွေ ဘာတွေများ ဝတ်နေကြလဲဆိုတာ သိအောင်ပါပဲ။)
  • Once in a blue moon I have a little wine with dinner. (rarely) (တစ်ခါတစ်လေတော့ ညစာစားရင်း ဝိုင်သောက်ဖြစ်တယ်။ အကြာကြီးနေမှ တစ်ခါပါ။)
  • My sister lives in Alaska, so I only get to see her once in a blue moon. (very rarely) (ကျွန်တော့်ညီမက အလာစကာ (ပြည်နယ်) မှာ နေတော့ တော်ရုံတန်ရုံ သူ့ကို မတွေ့ရဘူး။)
  • I don't know why I bought that CD-ROM for my computer - I only ever use it once in a blue moon. (very rarely) (ကျွန်ပျူတာအတွက် CD-ROM ကို ဘာလို့ ဝယ်လိုက်မိမှန်းမသိပါဘူး။ တစ်ခါ၊ နှစ်ခါ လောက်ပဲ သုံးဖြစ်တာကို။)
  • Once in a blue moon I'll have a beer with friends, but it's not my regular drink. (almost never) (တစ်ခါတစ်လေတော့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ဘီယာသောက်ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်က ပုံမှန်ဆို ဘီယာ မသောက်ပါဘူး။)
    (examples from idioms.thefreedictionary.com)

Qz.com မှ Matt Gibbons ၏ Today is a blue moon: What does that really mean, anyway? ကို ကိုးကားဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

မူရင်းဆောင်းပါးကို ဤနေရာတွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

LESSONS FROM OUR ARCHIVE

အျခားသင္ခန္းစာမ်ား ဖတ္႐ႈ ေလ့လာရန္ link - http://www.myanmar-network.net/page/index-of-articles-and-english-lessons


Myanmar Network အသင္းဝင္ထားျခင္းျဖင့္ ရရွိမည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ]

- အဂၤလိပ္စာသင္ခန္းစာႏွင့္ အလုပ္ေခၚစာအသစ္မ်ား၊ UK စာေမးပြဲ သတင္းမ်ား ႏွင့္ အဂၤလိပ္စာသင္တန္း သတင္းမ်ားကို အသင္းဝင္မ်ားထံသာလွ်င္ e-mail ျဖင့္ အေၾကာင္းၾကားေပးမွာ ျဖစ္ပါသည္။
- ျဗိတိသွ်ေကာင္စီမွ ၾကီးမႉးက်င္းပေသာ ပြဲမ်ားကို အသင္းဝင္မ်ားသာ ၾကိဳတင္သိရွိျပီး အသင္းဝင္မဟုတ္သူမ်ားထက္ေစာ၍ စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္ပါသည္။
- Myanmar Network ဝက္ဆိုက္ဒ္တြင္ အသင္းဝင္မ်ားသာလွ်င္ like ႏွင့္ comment ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။
- စကားဝိုင္းမ်ား (Forum မ်ားတြင္)ႏွင့္ အလုပ္ေခၚစာမ်ားကိုလည္း ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ေရးသားႏိုင္ပါသည္။
- အသင္းဝင္မ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္ Profile Page ရွိမည္ျဖစ္ျပီး မိမိ၏ ဓာတ္ပံု၊ မိမိကိုယ္တိုင္႐ိုက္ထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားႏွင့္ ဗီဒီယိုမ်ားလည္း တင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

- Join us now at - www.myanmar-network.net/main/authorization/signUp

Views: 5591

Reply to This

Replies to This Discussion

I want to know what is blue night
It's really notable.

Thank you

(y)
thanks

Great and Noted it.

Good.

thanks.

Thank you

thanks :)

RSS

Featured Discussions

© 2019   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service