Can, could နဲ႔ be able to တို႔ရဲ့ အသံုးမ်ား - အပိုင္း (၁)

ျမန္မာေက်ာင္းသားေတြၾကားမွာ can, could နဲ႔ be able to တုိ႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသံုးေတြမွာ လြဲမွားတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုေတြ မျဖစ္ရေအာင္ အဲ့ဒီ modal ေတြရဲ့ အသံုးေတြကို ဒီသင္ခန္းစာမွာ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။ 


ဒီစကားလံုးေတြကို ability (တတ္နိုင္ျခင္း)၊ awareness (သိရွိျခင္း) နွင့္ possibility ဆိုတဲ့ တစ္ခုခုျဖစ္နုိ္င္ေခ်ရွိတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးကို ေျပာခ်င္တဲ့အခါ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ့လည္း တစ္စံုတစ္ေယာက္က လုပ္ခြင့္ (permission) ရွိလို႔ တစ္ခုခုလုပ္တယ္လုိ႔ ေျပာရာမွာလည္းသံုးပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြအားလံုးကုိ သီးျခားေခါင္းစဥ္ေလးေတြနဲ႔ ရွင္းျပသြားပါမယ္။


Can နဲ႔ could ေတြဟာ modal ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစကားလံုး ၂ လံုးစလံုးရဲ့  အေနာက္မွာ ‘to’  မပါဘဲ၊ infinitive verb (verb 1) ကပ္လိုက္ပါတယ္။

  • Some people can ski better than others.
  • I could work for twelve hours a day.

 

Negative Forms အျငင္းပံုစံ


Can စကားလံုးကို အျငင္းပံုစံနဲ႔ ေရးတဲ့အခါ cannot သုို႔မဟုတ္ can’t တို႔ စသည္ျဖင့္ ေရးရ ပါတယ္။ cannot ကို can not လို႔ ခြဲျပီးေရးလို႔ မရဘူးဆိုတာ သတိထားပါ။ ဒါေပမဲ့ could ကိုေတာ့ could not လို႔ ခြဲေရးရပါတယ္။ Couldn’t လို႔လည္းေရးရပါတယ္။ Be able to ကုိေတာ့ able ရဲ့ အေရွွ႕မွာ ’not’ ထည့္တာတို႔၊ ဒါမွမဟုတ္အျခား negative word အျငင္း စကားလံုးတစ္လံုးထည့္တာတို႔ လုပ္လုိ႔ရပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ရင္ be unable to လု႔ိ ျပင္ျပီးေရး/ ေျပာလို႔ ရပါတယ္။

  • Many elderly people cannot afford telephones.
  • My wife can't sew.
  • It was so black you cannot see a hand in front of your face.
  • They couldn't sleep.
  • We were not able to give any answers.
  • We were unable to afford the entrance fee.

 

Ability တတ္နုိ္င္ျခင္း (Present)


တစ္စံုတစ္ေယာက္ေယာက္က တစ္ခုခုက္ို လုပ္နုိ္င္တယ္၊ လုပ္တတ္တယ္၊ တတ္စြမ္းတယ္ စတာကို ေျပာခ်င္ရင္ can, could, be able to အားလံုးကုိ သံုးလို႔ ရပါတယ္။ can သို႔မဟုတ္ be able to ကို present tense မွာ 'လုပ္နိုိ္င္၊ တတ္နုိ္င္' တယ္္္ဆိုတာ ေျပာခ်င္ရင္ သံုးတယ္။ Be able to က ပိုျပီးယဥ္ေက်းတဲ့ ေလသံထြက္ပါတယ္။

  • You can all read and write.
  • The goliath frog is able to jump three meters or so.
  • …people who are unable to appreciate new ideas.


Present tense မွာလည္း could ကိုသံုးျပီးေျပာလို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒါရဲ့ အသံုးမွာေတာ့ သီးျခားအဓိပၸါယ္ ရွိေနပါတယ္။ တစ္စံုတစ္ေယာက္ေယာက္က တစ္ခုခုကိုလုပ္ခ်င္လုပ္လို႔ ရတယ္ (လုပ္တတ္တယ္၊ လုပ္နို္င္တယ္) ဒါေပမဲ့ မလုပ္ဘူးလို႔ ေျပာရင္ could နဲ႔ သံုးတယ္။ ပိုျပီးရွင္းေအာင္ ေအာက္မွာဥပမာကို ၾကည့္လိုက္ရေအာင္။

  • We could do a great deal more in this country to educate people.

 

Ability တတ္နုိင္ျခင္း (past tense)


အတိတ္ကာလတုန္းကတတ္နုိင္ျခင္းကုိေျပာရင္ေတာ့ could ဒါမွမဟုတ္ be able to ကုိ past tense နဲ႔ သံုးလို႔ ရပါတယ္။

  • He could run faster than anyone else.
  • A lot of them couldn't read or write.
  • I wasn't able to do these quizzes.


တစ္စံုတစ္ေယာက္က လုပ္နုိင္တဲ့ အရည္အခ်င္းရွိခဲ့တယ္၊ တစ္ကယ္လည္းလုပ္ျပနုိ္င္ခဲ့တယ္ (လုပ္နု္ိင္ခဲ့တယ္၊ လုပ္ခဲ့တယ္) လို႔ ေျပာခ်င္ရင္ was able to နဲ႔ ေျပာတယ္။ Could မွာေတာ့ အဲ့ဒီအဓိပၸါယ္ မထြက္ပါဘူး။ သတိျပဳပါေနာ္။

  • After treatment he was able to return to work.
  • The farmers were able to pay new wages.

 

တစ္စံုတစ္ေယာက္မွာလုပ္နုိ္င္စြမ္းရွိခဲ့တယ္။ တတ္လည္းတတ္နုိ္င္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ မလုပ္နုိင္္ခဲ့ဘူး။ လုပ္ခဲ့သင့္တယ္၊ လုပ္ခဲ့လုိက္ရမွာစတာကိုေျပာခ်င္ရင္ could have (done) နဲ႔ ေျပာရတယ္။

  • You could have given it all to me.
  • You could have been a little bit tidier.

 

ေနာက္တစ္ခါ၊ တစ္စံုတစ္ေယာက္မွာ လုပ္နုိုင္တဲ့ စြမ္းအားလည္းမရွ္ိဘူး (လုပ္နုိင္မွာမဟုတ္ဘူး) အဲ့ဒါေၾကာင့္ လုပ္လည္းမလုပ္ခဲ့ဘူးလို႔ ေျပာရင္ေတာ့ could not have (done) နဲ႔ ေျပာရတယ္။ ပိုျပီးနားရွင္းသြားေအာင္ ဥပမာကို ၾကည့္လုိက္ရေအာင္။

  • I couldn't have gone with you, because I was in London at the time.

 

တစ္စံုတစ္ေယာက္က အတိတ္ကာလတုန္းက (အရင္တုန္းက) တစ္ခုခုုလုပ္နုိ္င္စြမ္းရွိခဲ့တယ္။ (လုပ္နု္ိင္ခဲ့တယ္) ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ မလုပ္နုိင္ေတာ့ဘူး (မတတ္နုိင္ေတာ့ဘူး) ဆိုရင္ used to be able to နဲ႔ ေျပာရတယ္။

  • I used to be able to make it happen.
  • You used to be able to see the house from here.

 

Ability တတ္နိင္ျခင္း (Future tense)


ေနာင္အခါ လုပ္နိုင္လိမ့္မယ္၊ တတ္နုိ္င္လိမ့္မယ္ စတာကိုေျပာခ်င္ရင္ေတာ့ be able to ကို future form နဲ႔ ေျပာရပါတယ္။

  • I shall be able to answer that question tomorrow.


အထူးသတိျပဳရမွာကေတာ့ can/ could နဲ႔ be able to တို႔ဟာတူညီတဲ့ အဓိပၸါယ္ေတြ ရွိတာမို႔လို႔ can be able to တို႔ could be able to ဆိုျပီး တြဲေျပာရင္ မွားတာမို႔ မေရးမိေအာင္ သတိထားပါ။


Ability တတ္နုိ္င္ျခင္း (report structures)


Report structure ဆိုတာ တဆင့္ ျပန္တင္ျပတဲ့အခါ သံုးတဲ့ structure ကိုေျပာတာပါ။ ဥပမာတစ္စံုတစ္ေယာက္က "I can speak Korean." လို႔ ေျပာတာကို သင္က report structure နဲ႔ အျခား တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ျပန္ေျပာတဲ့အခါ "He said he could speak English." ဆိုျပီးေျပာတာလိုမ်ိဳးပါ။

  • Ferguson said I could ask for a transfer if after six months I still don't like it.

 

Ability တတ္နုိ္င္ျခင္း (အျခား verb ေတြေနာက္မွ be able to လုိက္ျခင္း)


အျခား modal verb ေတြျဖစ္တဲ့ might တို႔ should အျပင္ verb ေတြျဖစ္တဲ့ want နဲ႔  hope စတာေတြရဲ့ အေနာက္မွာ be able to ကို ထည့္ျပီး သံုးရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ေရွ႕ကသံုးတဲ့ verb အေပၚ မူတည္ျပီး တတ္နို္င္မႈ အတိမ္အနက္မွာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္နုိ္င္ပါတယ္။

  • I might be able to help you.
  • You may be able to get extra money.
  • You should be able to feel this.
  • You should not be able to drive to inland cities alone here.
  • You're foolish to expect to be able to do that.


ဒီမွာလည္းသတိျပဳရမွာကေတာ့ can တုိ႔ could တို႔ကို  verb ေတြရဲ့ အေနာက္မွာတြဲသံုးလို႔ မရဘူးဆိုတာကိုပါဘဲ။

COLLINS COBUILD Dict of Usage စာအုပ္မွ ကိုးကားဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

Related Links

Can, could နဲ႔ be able to တို႔ရဲ့ အသံုးမ်ား - အပိုင္း (၁)
Can, could နဲ႔ be able to တို႔ရဲ့ အသံုးမ်ား - အပိုင္း (၂)

LESSONS FROM OUR ARCHIVE


အျခားသင္ခန္းစာမ်ား ဖတ္႐ႈ ေလ့လာရန္ link - 
http://www.myanmar-network.net/page/index-of-articles-and-english-lessons


Myanmar Network အသင္းဝင္ထားျခင္းျဖင့္ ရရွိမည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ]

- အဂၤလိပ္စာသင္ခန္းစာႏွင့္ အလုပ္ေခၚစာအသစ္မ်ား၊ UK စာေမးပြဲ သတင္းမ်ား ႏွင့္ အဂၤလိပ္စာသင္တန္း သတင္းမ်ားကို အသင္းဝင္မ်ားထံသာလွ်င္ e-mail ျဖင့္ အေၾကာင္းၾကားေပးမွာ ျဖစ္ပါသည္။
- ျဗိတိသွ်ေကာင္စီမွ ၾကီးမႉးက်င္းပေသာ ပြဲမ်ားကို အသင္းဝင္မ်ားသာ ၾကိဳတင္သိရွိျပီး အသင္းဝင္မဟုတ္သူမ်ားထက္ေစာ၍ စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္ပါသည္။
- Myanmar Network ဝက္ဆိုက္ဒ္တြင္ အသင္းဝင္မ်ားသာလွ်င္ like ႏွင့္ comment ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။
- စကားဝိုင္းမ်ား (Forum မ်ားတြင္)ႏွင့္ အလုပ္ေခၚစာမ်ားကိုလည္း ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ေရးသားႏိုင္ပါသည္။
- အသင္းဝင္မ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္ Profile Page ရွိမည္ျဖစ္ျပီး မိမိ၏ ဓာတ္ပံု၊ မိမိကိုယ္တိုင္႐ိုက္ထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားႏွင့္ ဗီဒီယိုမ်ားလည္း တင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

- Join us now at - www.myanmar-network.net/main/authorization/signUp

Views: 5059

Reply to This

Replies to This Discussion

Thank
ေက်းဇူးပါပဲ
thanks
ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ရွငိ့
Thanks

Thank

အဆင္​​ေျပပါတယ္​
Thanks
thanks for your email

Thank you for your e-mail.

Thanks

thank

RSS

Featured Discussions

© 2019   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service