တ႐ုတ္စကားလုံးမ်ားမွ ဆင္းသက္လာေသာ အဂၤလိပ္စကားလံုးမ်ား

တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးကာလဟာ ႐ိုးရာအားျဖင့္ မိသားစုေတြ စုေ၀းၿပီး အရသာရွိတဲ့ အစားအစာေတြကို စုၿပီး စားၾကတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ဟင္းလ်ာတခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ိဳးစံု၊ ငါး၊ ဖက္ထုပ္၊ လိေမၼာ္သီးတို႔နဲ႔ ခ်က္ျပဳတ္ထားတဲ့ Buddha's Delight လို႔ နာမည္ေပးထားတဲ့ ဟင္းလ်ာမ်ိဳးပဲေပါ့။ ဒီလိုဟင္းလ်ာေတြကို သ႐ုပ္ေဖာ္ဖို႔ အသံုးျပဳတဲ့ တ႐ုတ္စကားလံုးေတြကေတာ့ မဂၤလာရွိေသာ (သို႔) အတိတ္နမိတ္ေကာင္းေသာလို႔ အဓိပၸာယ္ရတဲ့ သံတူေၾကာင္းကဲြစကားလံုးေတြ (homonyms) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အစားအေသာက္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အဂၤလိပ္စကားလံုးအခ်ိဳ႕ဟာ တ႐ုတ္စကားကေန ရလာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဟင္းလ်ာမ်ိဳးထဲမွာ Cantonese လို "တုိလီမုတ္စအေရာအေႏွာ" (mixed bits) လို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ chop suey လို႔ ေခၚတဲ့ ဟင္းလ်ာပါပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ အဲဒါဟာ အေမရိကန္-တ႐ုတ္ဟင္းပါပဲ။ အေျခခံအားျဖင့္ ဟင္းက်န္ ေတြကို အိုးထဲပစ္ထည့္ၿပီး ေရာေႏွာခ်က္တာပါပဲ။ အေၾကာင္းရငး္ကေတာ့ အျမန္ခ်က္ျပဳတ္လို႔ ရလို႔ပါပဲ။

ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ dim sum ပါပဲ။ ဒီစကားလံုးကလည္း Cantonese က ဆင္းသက္လာတာပါပဲ။ တိုက္႐ိုက္ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ "အစက္နဲ႔ ႏွလံုး" (dot and heart) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအဓိပၸါယ္ထဲမွာ ႏွလံုးသားကို ထိေစဆိုတဲ့ သေဘာပါ၀င္ေနပါတယ္။ Dim sum ဆိုတာကေတာ့ အတဲြလိုက္ခ်ေပးတဲ့ ဟင္းခြက္အေသးေလးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ မနက္ပိုင္းမွာပဲ စားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီဟင္းပဲြေတြကို လက္တြန္းလွည္းေပၚတင္ၿပီး စားေသာက္ဆို္င္ထဲရွိ စားပဲြေတြဆီ လိုက္ၿပီး အမ်ိဳးစံုတဲ့ ဟင္းပဲြေတြကို ခ်ေပးပါတယ္။ Dim sum ကို အဂၤလိပ္လို yum cha လို႔လည္း ေခၚပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္အဓိပၸါယ္ကေတာ့ "လက္ဖက္ရည္ေသာက္ရန္" (to drink tea) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Dim sum ရဲ႕ Cantonese အဓိပၸါယ္ကေတာ့ အစားအစာကိုပဲ ရည္ညႊန္းပါတယ္။ Yum cha က်ေတာ့ အစားအစာအပါအ၀င္ အေတြ႔ အႀကံဳအားလံုးကို ၿခံဳေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။

Drinking the black dragon (oolong လက္ဖက္ရည္ေသာက္ျခင္း)

လက္ဖက္ရည္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေျပာရရင္ေတာ့ oolong လက္ဖက္ရည္ဟာ နဂါးမည္း (black dragon) လို႔ အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ wulong ဆိုတဲ့ စကားလံုးကေန လာတာျဖစ္ပါတယ္။ အကဲျဖတ္တဲ့ အဖဲြ႕အေနနဲ႔ကေတာ့ တိက်တဲ့ ဇစ္ျမစ္ကို မဆံုးျဖတ္ႏိုင္ၾကပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ေျပာတာကေတာ့ လက္ဖက္ရြက္ကေလး ေတြဟာ မည္းၿပီး ရွည္လ်ား တြန္႔လိမ္ေနတဲ့အတြက္ black dragon လို႔ေခၚတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

တ႐ုတ္ျပည္ဟာ လက္ဖက္ရည္နဲ႔အတူ ေခါက္ဆဲြေၾကာင့္လည္း နာမည္ႀကီးပါတယ္။ Chowmein ဆိုတာကေတာ့ ဆီပူထိုးေၾကာ္တဲ့ ေခါက္ဆဲြပါပဲ။ တ႐ုတ္လိုကေတာ့ "chao-mian" ေပါ့။ Japan ကေနတစ္ဆင့္ ၀င္လာတဲ့ စကားလံုးကေတာ့ ramen ပါပဲ။ မူလစကားလံုးကေတာ့ တ႐ုတ္လို Lamain ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ ဆဲြဆန္႔ထားတဲ့ ေခါက္ဆဲြ (pulled or stretched noodles) ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္တ႐ုတ္စားေသာက္ပဲြမဆို တူ (chopticks) မပါရင္ မၿပီးပါဘူး။ တူဆိုတဲ့ စကားလံုးက တ႐ုတ္ကျပားစကား (Chinese pidgin) က လာတာပါ။ Chop ဆိုတာကေတာ့ အဂၤလိပ္လို အျမန္ (quick) ျဖစ္ပါတယ္။ Stick ဆိုတဲ့ အဂၤလိပ္စကားလံုးကေတာ့ တ႐ုတ္စကား kuaizi က လာတာျဖစ္ၿပီး ေပါ့ပါး သြက္လက္သူ (nimble ones) လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ တ႐ုတ္ေတြဟာ တူကို မဂၤလာလက္ဖဲြ႕အျဖစ္ ေပးတတ္ ၾကပါတယ္။ Kuaiz ဆိုတဲ့ စကားလံုးက ကေလးလို႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ haizi ဆိုတဲ့ စကားလံုးနဲ႔ အသံထြက္ဆင္တဲ့အတြက္ "မဂၤလာဇနီးေမာင္ႏွံဟာ သားသမီးအျမန္ရပါေစ" လို႔ ဆုေတာင္းေပးတဲ့ သေဘာ နဲ႔ ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

From Kung-fu to gung –ho (Kung-fu မွ gung-ho သို႔)

အစားအစာႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့တရုတ္ေ၀ါဟာရေတြဟာ အဂၤလိပ္စကားမွာ ထင္ရွားတဲ့ လႊမ္းမိုးမႈတစ္ခုျဖစ္ေပမယ့္ တျခားေသာ နယ္ပယ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တရုတ္စကားလံုးေတြဟာလည္း အဂၤလိပ္စကားမွာ အရာေရာက္လာပါၿပီ။ ကိုယ္ခံ ပညာ (Kung-fu နဲ႔ tai-ch-chuan) မွ ေလာကအျမင္ (feng shui နဲ႔ ying-yang) အထိျဖစ္ပါတယ္။ တရုတ္ စကားလံုးမွ အေျခခံၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အဂၤလိပ္စကားလံုးနဲ႔ အသံုးအႏႈန္းေတြထဲမွာ - kow-tow, to have a yen for ၊ to save face၊ gung-ho နဲ႔ no can do- တို႔ပါ၀င္ပါတယ္။

အခုလတ္တေလာ အဂၤလိပ္စကားထဲကို ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္လာတဲ့ ေနာက္ထပ္တရုတ္စကားလံုးတစ္လံုး ကေတာ့ kiasu ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၎ကို အေရွ႕ေတာင္အာရွနဲ႔ စကၤာပူႏိုင္ငံအျပင္မွာေတာ့ လူသိပ္မသိၾက ပါဘူး။ ၄င္းဟာ အင္မတန္မွ စိတ္၀င္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ စကားလံုးျဖစ္ပါတယ္။ နာမ္ (noun) အေနနဲ႔ဆိုရင္ အတၱဆန္ေသာ သေဘာထား (a selfish attitude) လို႔ အဓိပၸါယ္ေကာက္ယူႏိုင္ပါတယ္။ နာမ၀ိေသသန (adjective) အေနနဲ႔ဆိုရင္ေတာ့ "ရႏိုင္သမွ် အခြင့္အေရးေပၚ အျမတ္ထုတ္တဲ့ အတၱဆန္ေသာသူ"လို႔ အဓိပၸါယ္ ရပါတယ္။

တရုတ္စကားေရာ အဂၤလိပ္စကားေရာ ၂ မ်ိဳးစလံုးဟာ ဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးမွာ ကမာၻသံုး ဘာသာ စကားေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ေနာက္ထပ္ တ႐ုတ္စကားလံုးေတြဟာ အဂၤလိပ္စကားထဲကို ၀င္ေရာက္လာတာကို ေတြ႕ျမင္ရမွာ မလႊဲပါ။ ၀င္လာတဲ့ စကားလံုးေတြကလည္း kiasu လိုမ်ိဳး တမူထူးျခားတဲ့ စကားလံုးေတြ ျဖစ္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။

blog.oxforddictionaries.com မွ Ashley Wagner ၏ Having a yen for dim sum this Chinese New Year: English words of Chinese origin ကို ဘာသာျပန္ဆိုထားတာျဖစ္ပါတယ္။


   

Views: 1072

Reply to This

Featured Discussions

© 2018   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service