သိမွတ္ခ်င္စရာ Grammar အေမးအေျဖမ်ား (အပိုင္း ၂)

အဂၤလိပ္စာ သဒၵါ ၊ အသုံးအႏွုန္းတို႔နွင့္ ပတ္သက္တဲ့ သင္ၾကားေရး စာအုပ္အေျမာက္အမ်ားကို ေရးသားခဲ့တဲ့ ဆရာၾကီး Michael Swan ဆီသို႔ ကမာၻအရပ္ရပ္ရွိ အဂၤလိပ္စာ ေလ့လာသူမ်ားမွ ေပးပို႔ ေမးျမန္း ထားေသာ သဒၵါဆိုင္ရာ ေမးခြန္းမ်ားအေပၚ သူ၏ ေျဖၾကားခ်က္မ်ား တစ္ခ်ိဳ႕ကို ေကာက္နႈတ္ ေဖၚျပလုိက္ပါသည္။


Can and May

စာဖတ္သူတစ္ဦးကေတာ့ Can I go to the toilet? နဲ႔ May I go to the toilet? ဆိုတဲ့ စကားနွစ္ခြန္း ဘာကြာျခားပါသလဲတဲ့။ တိုတုိေျပာရရင္ နွစ္ခုလံုး အတူတူပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ခြင့္ေတာင္းတဲ့ ပံုစံ request for permission နဲ႔ ဆိုရင္ May နဲ႔ ေျပာတာက ပိုမိုိယဥ္ေက်းျပီး formal ျဖစ္ေပမယ့္ common သိပ္မျဖစ္ပါဘူး။ Can ကို သံုးျပီး ခြင့္ေတာင္းတဲ့ ပံုစံကေတာ့ ေနရာတစ္ကာမွာ ေတြ႕ရျပီး နွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေလာက္မက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သံုးစြဲခဲ့ၾကကာ ပံုမွန္လည္း ျဖစ္ျပီး မွန္လည္း မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ၁၈ ရာစုေလာက္က ဘာသာစကားပညာရွင္ Samuel Johnson (စတင္ခဲ့တဲ့) old perspective rule ဆိုတဲ့ စကားစည္းကမ္း တစ္ခုကလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီစည္းကမ္းက Can ရဲ့အသံုးကုိ ရံႈ႕ခ်ခဲ့့ျပီး ယဥ္ေက်းတဲ့ May နဲ႔ သံုးဖို႔ လံႈ႕ေဆာ္ခဲ့ပါတယ္္။ သူ႔လုိဘဲ ဘာသာစကားအသံုးေတြထဲက လြဲမွားတဲ့ အသံုးေတြကို ဖယ္ရွားျပီး သန္႔စင္ေစဖုိ႔ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဘာသာစကားအသံုး စည္းကမ္းခ်က္္ေတြကို ပုဂၢလိက ခံစားခ်က္ေတြနဲ႔  စည္းကမ္းေတြထုတ္ခဲ့တာ တစ္ခ်ိဳ႕စည္းကမ္းေတြဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတြ စာသင္ခန္းထဲမွာ သင္ၾကားေနၾကရတဲ့ ေက်ာင္းစာအုပ္ေတြထဲ အထိပါ ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လားမသိဘူး ျဗိတ္ိသ်ွနဲ႔ အေမရိကန္ ကေလးမ်ိဳးဆက္ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ Can I go to the toilet? ဆိုတာမွားတယ္၊ မေျပာရဘူးလုိ႔ သြန္သင္ခံခဲ့ရလို႕ အဲ့ဒီလုိ အေျပာအဆုိေတြမွာ ဇေဝဇဝါျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ အထိကိုပါဘဲ မဟုတ္ပါလား။

Would you mind.. သြယ္ဝိုက္ ပမာေပးေျပာျခင္းနွင့္ Conditional မ်ား


Can နဲ႔ May အေၾကာင္းေမးတဲ့ စာဖတ္သူကဘဲ Would you mind if I open the window? နွင့္ Would you mind if I opened the window? တို႔ ဘာကြာျခားပါသလဲလို႔ ေမးပါေသးတယ္။ ဟုတ္ကဲ့ ဒုတိယစာေၾကာင္းက ပိုျပီး indirect သြယ္ဝုိက္ကာ ေျပာတာျဖစ္လုိ႔ ပုိျပီးယဥ္ေက်းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ past tense ကို distancing အသံုးေခၚတဲ့ ပမာေပးပံုနဲ႔ ေျပာဆုိလို႔ပါ။ (ဥပမာ……..လုပ္ခဲ့ရင္၊ ေျပာခဲ့ရင္၊ သြားခဲ့ရင္ စသည္ျဖင့္ တစ္ခုခုကို မလုပ္ေသးဘဲ အကယ္၍ လုပ္ခဲ့ရင္ေရာ ဘယ္လို သေဘာရသလဲေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ တံခါး ဖြင့္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ အဆင္ေျပမလား။ နားေထာင္သူ ဆႏၵရွိမွ တံခါးေပါက္ဖြင့္မယ္။)


ပထမ စာေၾကာင္းကလည္း ယဥ္ေက်းတာပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ နည္းနည္းပိုျပီး တိုက္ရိုက္ direct က်တယ္။ (ကၽြန္ေတာ္ တံခါးဖြင့္လုိက္မယ္ေနာ္။ - နားေထာင္သူရဲ့ သေဘာထားက ဒုတိယ၊ ေျပာသူရဲ့ ဆႏၵက ပထမ)


အဲ့ဒီ ပထမစာေၾကာင္းမွာ form ေတြေရာေနေသးတယ္ (would + present tense)။ ဆုိလုိတာက ေက်ာင္းက ဆရာေတြ တအားၾကိဳက္တဲ့ conditional သံုးမ်ိဳးထဲမွာ ေဘာင္မဝင္ဘူးေပါ့။ (အဲ့ဒါကို mixed structure လို႔ ေခၚပါတယ္)။

  • What would you do if your teacher tells you off?


အေပၚမွာျပထားတဲ့ mixed structure စာေၾကာင္းလိုမ်ိဳးေတြဟာ စကားေျပာေတြမွာ အလြန္ common  ျဖစ္္ေပမဲ့ စာအေရးအသားမွာေတာ့ ေရွာင္ၾကပါတယ္။ ေနာက္တစ္ဆက္တည္း အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ If နဲ႔ တြဲျပီး ေျပာရတဲ့ would အသံုး polite request ကလည္း distancing ရဲ့ ေနာက္ဥပမာ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။


ဥပမာ - If you would come this way က If you will come this way ထက္ပိုျပီး ယဥ္ေက်းကာ၊ ေစခုိင္းတဲ့ ေလသံကလည္း မထြက္ပါဘူး။ သတိျပဳရမွာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေတြ သင္ယူေလ့လာေနတဲ့ first/ second/ third conditional ေဖၚျမဴလာေတြဟာ တစ္ကယ့္လက္ေတြ႕conditional ေတြကို ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ လံုေလာက္မႈ မရွိဘဲ စာသင္ၾကားရာမွာ အေထာက္အကူျပဳရံုသက္သက္သာ အသံုးဝင္လွပါတယ္ဆုိတာကိုပါ။


Could, may and might


စာဖတ္သူတစ္ဦးက ေမးလာပါတယ္။ model verb ေတြျဖစ္တဲ့ could၊ may နဲ႔ might တု႔ိကို infinitive (base verb) အမ်ိဳဳးမ်ိဳးနဲ႔ တြဲျပီး တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု အခ်င္းခ်င္း လဲလွယ္သံုးစြဲလို႔ ရတာကိုသိရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ could အစား may နဲ႔ might ကိုပဲ သံုးလုို႔ရသလို၊ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာေတာ့ may/might အစား could တစ္မ်ိဳးပဲ သံုးလို႔ရတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲ့ဒီအသံုးကို ရွင္းျပေစခ်င္ ပါတယ္တဲ့။ သူက Could you please clarify their usage? လို႔ သူ႔စာထဲမွာေရးပါတယ္။


ကဲ…စာဖတ္သူေမးတဲ့ ေမးခြန္းကိုဘဲ ဥပမာအေနနဲ႔ ျပန္ေျပာရေတာ့မယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ စာဖတ္သူက အဲ့ဒီေမးခြန္းကို “May/might you please clarify their usage?" လို႔ ေရးမွာ မဟုတ္ဘူး မဟုတ္လား။ (The reader could not have written “may/ might you please clarify their usage?”) အလားတူဘဲ (အခုကြင္းခတ္ထားတဲ့ စာေၾကာင္းအစား) ကၽြန္ေတာ္ကလည္း “The reader may/ might not have written………..” ဆုိျပီး ေရးလို႔ ရမွာလည္းမဟုတ္ဘူးေလ။ ဒီမွာတင္ ဥပမာ ၂ ခုရသြားျပီးေပါ့ေနာ္။


၁။ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကို ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်းေလးနဲ႔ တစ္ခုခုေစခုိင္းခ်င္ရင္ request ဆိုတဲ့ ေတာင္းဆုိခ်က္ကို question ေမးခြန္းပံုစံနဲ႔ ေျပာေလ့ရွိပါတယ္။ "Please clarify their usage." လို႔ ေျပာရင္ (please ဆိုတဲ့ စကားလံုးပါတာေတာင္) command အမိန္႔ေပးေစခုိင္းတဲ့ ေလသံထြက္ျပီး request ပံုစံမထြက္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဒီစကားကို can/could you နဲ႔ ေမးခြန္းပံုစံဖြဲ႕ျပီးေျပာရင္ ယဥ္ယဥ္ေက်းေက်းနဲ႔ ေတာင္းဆုိတဲ့ေလသံကိုေျပာင္းသြားတာေပါ့။ ဒီေမးခြန္းကို may you တို႔ might you တို႔နဲ႔ေတာ့ ဖြဲ႕လို႔ မရဘူးေနာ္။


၂။ Negative structure လို႔ေခၚတဲ့ ျဖစ္နုိင္ေျခ နည္းတယ္၊ ျဖစ္နုိင္ေျခ မရွိဘူးဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ သက္ေရာက္ေစခ်င္လို႕ ေျပာတဲ့အခါမွာလည္း သူတို႔ရဲ့ ျခားနားခ်က္ေတြက္ုိ အထင္အရွားေတြ႕နိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ something may/might not happen လို႔ ဆိုခဲ့ရင္ ျဖစ္နုိင္ေျခ သိပ္မရွိဘူး။ (will not possibly happen) လို႔ ေျပာခ်င္တာပါ။ အကယ္၍ something can't/ couldn't happen လုိ႔ ဆုိလာရင္ေတာ့ လံုးဝ ျဖစ္နုိင္ေျခ မရွိ/မျဖစ္ဘူးစသည္ျဖင့္ ေျပာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါ ၂ ခုကိုယွဥ္ၾကည့္ၾကပါစို႔။

  • I may not learn Chinese this year. (တရုတ္စာသင္ရင္ သင္ျဖစ္မယ္။)
    လုပ္ဖို႔ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ အားစုိက္ရမယ္။
  • I couldn't learn Chinese next week. (ကၽြန္ေတာ္ ေရွ႕အပတ္မွာသင္ျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး။)
    မလုပ္ျဖစ္မွာေသခ်ာတယ္။


ဒီအပိုင္းကနည္းနည္းေတာ့ ေရာတတ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ modal ေတြမွာရွိတတ္တဲ့ အမ်ိုဳးမ်ိဳးေသာအဓိပၸါယ္ေတြ၊ မၾကာခဏေျပာင္းလဲတတ္တဲ့ အသံုးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအထဲကတစ္ခုကေတာ့ may have.. ရဲ့အသံုးျဖစ္ပါတယ္။  အတိတ္တုန္းက ျဖစ္နုိင္ေျခ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေျပာရင္သံုးပါတယ္။ အခုေလာေလာ လတ္လတ္  အထိကေတာ့ အမ်ားက ေအာက္ပါအတိုင္း မွတ္သားသံုးစြဲၾကပါတယ္။


၃။ အတိတ္တုန္းက ျဖစ္နုိင္ေျခ ရွိခဲ့ေပမဲ့ မျဖစ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ could have သုိ႔မဟုတ္ might have ကိုဘဲသံုးျပီး may have ကုိမသံုးပါဘူး။ ဥပမာ -

  • If the ambulance hadn’t got to him in time, he could/might have died. (may have လို႔ မသံုးပါဘူး)
    (ေသဖို႕ရွိခဲ့ေပမဲ့ မေသခဲ့ဘူး)
  • We could/might easily have lost the match, but Harris scored two brilliant goals in the last ten minutes.
    (႐ႈံးမလို႕ျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့ ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္)


ဒါေပမဲ့ ျဖစ္နုိင္ေျခ ေတာ့ ရွိပါရဲ့ ဒါေပမဲ့ မျဖစ္နုိင္ဘုိ႕က ေသျခာတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီ structure သံုးမ်ိဳးစလံုးကိုသံုးပါတယ္။

  • I’m not sure why she isn’t here. She may/might/could have missed the train.


ဒါေပမဲ့လည္း may have ကို “လံုးဝ မျဖစ္ခဲ့လုိက္ဘူး” ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္နဲ႔လည္းသံုးလာျပန္ၾကပါတယ္။ ဥပမာ

  • You were crazy to go solo climbing there – you may have killed yourself.


အခု ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဒီဟာရဲ့ အသံုးနု႔ဲပတ္သက္ျပီး အျငင္းပြားစရာေလးေတြ ျဖစ္ေနတုုန္းပါဘဲ။ လူငယ္ေတြရဲ့ ပါးစပ္ဖ်ားမွာဒီအသံုးကေတာ့ common ျဖစ္သေလာက္ လူၾကီးေတြကေတာ့ ၾကိဳက္မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေျပာင္းလဲေနတဲ့ language မွာဒီအသံုးကို normal pattern ေခၚ ပံုမွန္အသံုးလုိ႔ ေျပာလို႔ရပါေသးတယ္။ ေနာင္နွစ္ ၃၀ ေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ may have ရဲ့ အသံုးအသစ္က standard ျဖစ္လာမလားမသိနုိင္ဘူးေနာ္။


အဲ…..ျပီးေတာ့  ျဖစ္နုိင္ေျခ possibility ထက္ လုပ္နိုင္ေျခ ability ကိုေျပာခ်င္ရင္ေတာ့ may/might ကိုမသံုးရပါဘူးေနာ္။ အဲ့ဒီေတာ့ကာ ကၽြန္ေတာ္က…

  • Years ago, I could run 100 metres in 11 seconds (မီတာ ၁၀၀ ေလာက္ကေတာ့ အသာေလးေျပးနုိင္တယ္။ )

လုိိ႔ ေျပာမွာျဖစ္ျပီး Years ago, I might run …. (ေျပးမိနိုင္လိမ့္မယ္) လို႔ မေျပာဘူးေနာ္။


"Must" and "Have to"


ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းျပီးနည္းနည္းခက္တဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ must နဲ႔ have to တို႔ရဲ့  ထူးျခားခ်က္ကိုရွင္းျပေပးပါတဲ့။ အဓိကအားျဖင့္ ေျပာသူရဲ့ ဆုိလုိရင္း perspective အလုိက္ ေျပာင္းလဲမႈရွိတတ္တဲ့ ကြဲျပားျခားနားမႈကို စိတ္ဝင္စားလုိ႔ပါဘဲတဲ့။


ဥပမာ You must …, He must …, The doctor says I must …, The doctor says he must …, I say he has to …, I say he must … စတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တာေတြပါတဲ့။


ဒီ structure ေတြကိုအဓိကအားျဖင့္ ၂ မ်ိဳးသံုးပါတယ္။


၁။ ေသခ်ာတဲ့ကိစၥ၊ ယံုၾကည္ခ်က္နဲ႔ ေကာက္ခ်က္ဆဲြဲတာေတြ

ဥပမာ

  • With a name like Llewllyn, he must / has to be Welsh. (ဒီနာမည္နဲ႔ ဆိုေတာ့  ေဝလသားျဖစ္ရမယ္)


၂။ မလုပ္မေနလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့အခါ

ဥပမာ

  • When must I / do I have to pay? (ဘယ္ေတာ့ ေပးရမလဲ)


အထက္ပါ ၂ ခုစလံုးမွာ must နဲ႔ have to တို႔က နည္းနည္းေရာေထြးသလုိရွိပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ဘာသာစကား အသံုးျပဳပံုေတြရဲ့ ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္လည္း သူတို႔ရဲ့ အသံုးျပဳပံုကို complicate ျဖစ္ေစပါတယ္။ ေလ့လာသူပညာရွင္ေတြအဆိုအရ လြန္ခဲ့တဲ့ နွစ္ ၂၀ အတြင္း စစ္တမ္းမ်ားအရ ‘must’ က သိသိသာသာ အသံုးနည္းလာျပီး  less frequent ျဖစ္လာတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေနာက္ျပီး အေမရိကန္ နဲ႔ ျဗိတိသွ်ကြာျခားခ်က္ေတြလညး္ ရွိပါတယ္။


အခုေမးသူက မျဖစ္မေနလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ obligation အသံုးနဲ႔ ပတ္သက္တာကို ပုိသိခ်င္တာပါ။ မျဖစ္မေန လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာကို ေပၚလြင္ေအာင္ ေျပာတဲ့အခါ  ‘must’  နဲ႔  ‘have to’ ကို ဘယ္လုိခြဲသံုးရသလဲ ရွင္းျပပါမယ္။


ေျပာဆိုသူ speaker သို႔မဟုတ္ၾကားသူ hearer ကုိယ္တုိင္ဆီကေန ေတာင္းဆိုတဲ့ obligation ဆုိရင္ ‘must’ ကိုသံုးရပါတယ္။ အျခားသူကသတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ သို႔မဟုတ္ ျပင္ပကလာတဲ့ ေစခုိင္းခ်က္၊ သတ္မွတ္ခ်က္ ဥပေဒ စည္းကမ္းေတြ လုိက္နာရမယ္လို႔ ေျပာခ်င္ရင္ ‘have to’ ကိုသံုးရပါတယ္။ ေအာက္ပါဥပမာေတြကိုယွဥ္ၾကည့္လိုက္ပါ။

  • I must clean my shoes: they look terrible.
  • The firm’s delivery drivers have to clean their vans before they finish work.

 

  • You really must drive a bit more carefully – you nearly hit that cyclist.
  • Remember you have to drive on the left in this country.

 

  • Must you wear those dirty old jeans all the time?
  • Do people still have to wear ties in your office?

 

  • Tell him he must pay now. (* ေျပာသူကသတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ကိုလိုက္နာဖုိ႔ ေျပာတာ)
  • Tell him he has to pay now. (* ခ်မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမး္အတိုင္းလုပ္ဖို႔ တုိက္တြန္းတာ။ personal မဟုတ္ပါ။)  


ဒါေပမဲ့လည္း အခုရွင္းျပခဲ့တာေတြဟာ ျဖစ္သင့့္တာကို ခြဲျခားရွင္းျပခဲ့တာျဖစ္ျပီး ေျပာသူ၊ နားေထာင္သူဆီက ဒါရိုက္လာတဲ့ ေစခုိင္းခ်က္ေတြကိုလည္း must အစား have to နဲ႔ သံုးထားတဲ့ ဥပမာေတြလည္း ေတြ႕နိုင္ပါေသးတယ္။ အေမရိကန္ေတြကေတာ့ ‘have to’ ကို ‘must’ ထက္ ပိုမို နွစ္သက္စြာ သံုးၾကျပီး ျဗိတိန္မွာလည္း တျဖည္းျဖည္း have to က ပိုပိုိုျပီး common ျဖစ္လုိ႔ လာေနပါျပီ။ 

LESSONS FROM OUR ARCHIVE

အျခားသင္ခန္းစာမ်ား ဖတ္႐ႈ ေလ့လာရန္ link - http://www.myanmar-network.net/page/index-of-articles-and-english-lessons


Myanmar Network အသင္းဝင္ထားျခင္းျဖင့္ ရရွိမည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ]

- အဂၤလိပ္စာသင္ခန္းစာႏွင့္ အလုပ္ေခၚစာအသစ္မ်ား၊ UK စာေမးပြဲ သတင္းမ်ား ႏွင့္ အဂၤလိပ္စာသင္တန္း သတင္းမ်ားကို အသင္းဝင္မ်ားထံသာလွ်င္ e-mail ျဖင့္ အေၾကာင္းၾကားေပးမွာ ျဖစ္ပါသည္။
- ျဗိတိသွ်ေကာင္စီမွ ၾကီးမႉးက်င္းပေသာ ပြဲမ်ားကို အသင္းဝင္မ်ားသာ ၾကိဳတင္သိရွိျပီး အသင္းဝင္မဟုတ္သူမ်ားထက္ေစာ၍ စာရင္းေပးသြင္းႏိုင္ပါသည္။
- Myanmar Network ဝက္ဆိုက္ဒ္တြင္ အသင္းဝင္မ်ားသာလွ်င္ like ႏွင့္ comment ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။
- စကားဝိုင္းမ်ား (Forum မ်ားတြင္)ႏွင့္ အလုပ္ေခၚစာမ်ားကိုလည္း ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ေရးသားႏိုင္ပါသည္။
- အသင္းဝင္မ်ားတြင္ ကိုယ္ပိုင္ Profile Page ရွိမည္ျဖစ္ျပီး မိမိ၏ ဓာတ္ပံု၊ မိမိကိုယ္တိုင္႐ိုက္ထားေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားႏွင့္ ဗီဒီယိုမ်ားလည္း တင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

- Join us now at - www.myanmar-network.net/main/authorization/signUp

Views: 3079

Reply to This

Featured Discussions

© 2019   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service