Survey စစ္တမ္းေကာက္ယူရာတြင္ ေမးခြန္းေကာင္းမ်ား ေရးပံုေရးနည္း

ဒီေန႔ေတာ့ စာေရးျခင္းအေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးတဲ့အခါ သင့္အေနနဲ႔ ေရးရလိမ့္မယ္လို႔ စဥ္းေတာင္ မစဥ္းစားမိမယ့္ စာေရးျခင္း အမ်ိဳးအစားအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ စစ္တမ္းနဲ႔ စစ္တမ္း ေမးခြန္းလႊာ (surveys and questionnaires) တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သင့္အေနနဲ႔ သိပၸံဆိုင္ရာ သုေတသနပဲလုပ္လုပ္၊ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ကုန္စည္အသစ္အတြက္ စံုစမ္းတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ Facebook (သို႔) blog ေပၚမွာ အေပ်ာ္ပဲျဖစ္ ျဖစ္ အေကာင္းဆံုး သတင္းအခ်က္အလက္ရဖို႔ဆိုရင္ စစ္တမ္းေမးခြန္းကို ဘယ္လိုေရးရမလဲဆိုတာကို စဥ္းစားဖို႔ လိုလာပါၿပီ။


ဒီလို စစ္တမ္းေမးခြန္းေတြေရးဖို႔ ကိုးကားဖို႔အခ်က္အလက္ (references) ေတြရွာေဖြခဲ့ပါတယ္။ အဓိက သိလာရတာကေတာ့ စဥ္းစားစရာအခ်က္ေတြမ်ားလြန္းလို႔ သင့္ရဲ႕ စစ္တမ္းဟာ တကယ့္ကို အေရးႀကီးရင္ေတာ့ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္တစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီးမွ ေရးသင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ပညာရွင္ေတြဟာ အခ်က္အေတာ္မ်ားမ်ားအေပၚ သေဘာတူၾကတဲ့အတြက္ သင့္ကိုယ္တိုင္ ျပဳလုပ္တဲ့ စစ္တမ္း ေတြဟာလည္း ပညာသားပါတယ္လို႔ ခံစားရပါလိမ့္မယ္။


Define your Survey Goals (စစ္တမ္း၏ ရည္မွန္းခ်က္ကို သတ္မွတ္ပါ။)

ပထမဦးဆံုး ဒီစစ္တမ္းကေန ဘယ္လိုမ်ိဳး အခ်က္အလက္ေတြကို ရခ်င္တာလဲဆိုတာကို သိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ သင္ ဘယ္လိုအခ်က္ေတြကို ရွာေနတယ္ဆိုတာကို သင္ကိုယ္တိုင္က မေရမရာျဖစ္ေနရင္ေတာ့ သင္ရလာမဲ့ အေျဖေတြကလည္း ျပတ္သားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။


Put Easy Questions First (လြယ္ကူတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို အရင္ထားပါ။)

ေမးခြန္းမ်ားကိုေတာ့ အက်ိဳးသင့္ အေၾကာင္းသင့္ သဘာ၀က်က် စီစဥ္သင့္ပါတယ္။ အေၾကာင္းအရာတူတဲ့ ေမးခြန္းမ်ားကိုလည္း အုပ္စု တစ္ခုတည္းထားသင့္ပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ စစ္တမ္းရဲ႕ ပထမပိုင္းမွာ လြယ္ကူတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို အရင္ေမးထားသင့္ပါတယ္။ ဒီလုပ္လုပ္တဲ့အတြက္ ေျဖၾကားသူအတြက္လည္း ေျဖရတာ လြယ္ကူၿပီး ႏွစ္သက္ၾကတဲ့အတြက္ သူတို႔အဆံုးအထိ ေျဖမယ္ဆိုတဲ့ ျဖစ္ႏို္င္ေျခကလည္း ပိုမ်ားလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏႈတ္နဲ႔ေမးတဲ့ စစ္တမ္းက်ေတာ့ ေမးသူနဲ႔ေျဖသူၾကားမွာ အဆင္ေျပတဲ့ ဆက္ဆံေရးကို ျဖစ္ေစပါတယ္။


Put Difficult or Senistive Questions Last (ခက္ခဲေသာ (သို႔) စိတ္အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစေသာ ေမးခြန္း မ်ားကို ေနာက္ဆံုးမွာ ထားပါ။)

အျပန္အလွန္အားျဖင့္ ပိုမိုခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းေတြကို စစ္တမ္းရဲ႕ ေနာက္ဆံုးနားမွာ ထားပါ။ ေျဖဆိုသူ တစ္ဦးအေနနဲ႔ စစ္တမ္းရဲ႕အစမွာ ခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔ စထိေတြ႕ရရင္ သူတို႔အေနနဲ႔ ေမးခြန္းေတြဟာ ဒီေလာက္ေတာင္ ခက္ပါသလားဆိုၿပီး စစ္တမ္းပံုစံကို ျဖည့္စြက္ရတာဟာ ဒုကၡပဲလို႔ ထင္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီလိုေမးခြန္းမ်ိဳးကို စစ္တမ္းရဲ႕ အဆံုးနားမွာ ေတြ႕ရင္ ျဖည့္လို႔ၿပီးခါနီးၿပီဆိုတဲ့ အေတြးေၾကာင့္ (သို႔) ဒီအခ်ိန္အခါမွာ သင့္ကို သေဘာက်ၿပီး ယံုၾကည္ေနၿပီျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အားစိုက္ၿပီး ေျဖမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျဖတာကို ရပ္ပစ္ လိုက္ဦးေတာ့ သင့္အေနနဲ႔ ဘာမွမရလိုက္တာထက္ စစ္တမ္းရဲ႕ တစ္၀က္ (သို႔) အကုန္လံုးနီးပါး ျဖည့္ၿပီဆိုတဲ့ အေတြးေၾကာင့္ (သို႔) ဒီအခ်ိန္အခါမွာ သင့္ကို သေဘာက်ၿပီး ယံုၾကည္ေနၿပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အားစိုက္ၿပီး ေျဖမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေျဖတာကို ရပ္ပစ္လိုက္ဦးေတာ့ သင့္အေနနဲ႔ ဘာမွမရလိုက္တာထက္ စစ္တမ္းရဲ႕ တစ္၀က္ (သို႔) အကုန္လံုးနီးပါးျဖည့္ၿပီးသားကို စိစစ္ဖို႔ရလိုက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအႀကံျပဳခ်က္ဟာ ခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းမ်ားအတြက္သာမက စိတ္အေႏွက္အယွက္ျဖစ္ေစမဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔လည္း ဆိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - ၀င္ေငြအဆင့္ (သို႔) လူမ်ိဳးႏွင့္ဆိုင္ေသာ ေမးခြန္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။


Be Careful When Giving Respondents Choices (ေျဖဆိုသူေတြကို ေရြးခ်ယ္မႈမ်ားေပးလွ်င္ သတိထားပါ။)

ေနာက္အႀကံျပဳခ်က္ကေတာ့ structured questions လို႔ ေခၚတဲ့ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ပါတယ္။ Structured question ဆိုတာကေတာ့ အမ်ားထဲမွ အမွန္ေရြး (Multiple-choice questions) (သို႔) အေၾကာင္းအရာတစ္ခုခုနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကိန္းဂဏန္းႏႈန္းထားျဖင့္ အသိအမွတ္ျပဳခိုင္းတာတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။


Cover All Possible Answers (ျဖစ္ႏိုင္သမွ် အေျဖေတြအားလံုးပါ၀င္ပါေစ။)

Multiple-choice ေမးခြန္းေတြမွာေတာ့ ေရြးခ်ယ္မႈေတြထဲမွာ ျဖစ္ႏိုင္မဲ့ အေျဖအားလံုးပါသင့္တယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက သေဘာတူထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးခ်ယ္ရမဲ့ အေျဖေတြထဲမွာ တစ္ခါတစ္ရံက်ေတာ့ "တျခား" (others)၊ "မသိပါ" (Don't know) တို႔အျပင္ "မေျပာလိုပါ" (Don't wish to say) ေတာင္မွ ထည့္သြင္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာဟာ ပိုတိက်တဲ့ အေျဖကို ရေစ႐ံုသာမက ယံုၾကည္မႈကိုလည္း ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ေျဖသူေတြအေနနဲ႔ သင္ဟာ သူတို႔မေျဖခ်င္တဲ့ ေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖကို မရမက ေတာင္းေနတယ္ဆိုတဲ့အေတြး၀င္သြားရင္ ေမးခြန္းကို ေက်ာ္ခ်င္ေက်ာ္သြားမယ္ (သို႔) ေမးခြန္းေတြေျဖတာကို အၿပီးရပ္ပစ္ခ်င္ပစ္လိမ့္မယ္။


Make Sure Answers Don't Overlap (အေျဖမထပ္ေအာင္ သတိထားပါ။)

Multiple choice ေမးခြန္းေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္သမွ်ေသာ အေျဖေတြေပးထားတဲ့အျပင္ ၄င္းအေျဖေတြထဲမွာ တစ္ခုတည္းသာ လက္ခံႏိုင္ေသာ mutually exclusive အေျဖပါရွိရပါမယ္။ ေရြးခ်ယ္ရမဲ့ အေျဖေတြဟာ မထပ္သင့္ပါဘူး။ ဥပမာ - ေမးခြန္းက "ဘယ္လိုမ်ိဳးအစားအစာကို သင္အႀကိဳက္ဆံုးလဲ"လို႔ ေမးထားရင္ အေျဖေတြ ထဲမွာ ထိုင္းအစားအစာ နဲ႔ သက္သတ္လြတ္အစားအစာ ဆိုၿပီး (၂)မ်ိဳးစလံုးကို မထည့္ထားသင့္ပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ တခ်ိဳ႕ေသာ အစားအစာဟာ (၂)မ်ိဳးစလံုးျဖစ္ေနလို႔ပါ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္ရဲ႕ အႏွစ္သက္ဆံုးအစားအစာက ထိုင္းသက္သတ္လြတ္အစားအစာ ျဖစ္ေနရင္ ဘယ္အေျဖက သင့္ေတာ္ပါသလဲ?


Ask About One Thing at a Time (တစ္ႀကိမ္မွာအေၾကာင္းအရာတစ္ခုအေၾကာင္းပဲေမးပါ။)

တစ္ႀကိမ္တည္းမွာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုထက္မကေသာ ေမးခြန္းျဖစ္သည့္ ႏွစ္ခုတြဲေမးခြန္းမ်ား (double - barreled questions)ကို ေရွာင္ပါ။

ဥပမာ- သင့္ေမးခြန္းက " သင္အလည္အပတ္သြားစဥ္အတြင္း ၀န္ေဆာင္မႈ (service)ႏွင့္ အစားအေသာက္ရဲ႕ အရည္အေသြး (food quality) တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္တဲ့သင့္ႏႈန္းထားကို သတ္မွတ္ေပးပါ။" လို႔ ေမးထားရင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး အေျဖကိုရမယ္ဆိုတာကို မသိႏိုင္ပါဘူး။ ေျဖတဲ့သူဟာ ၀န္ေဆာင္မႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ႏႈန္းထားကိုပဲ ေဖၚျပၿပီး အစားအေသာက္ရဲ႕ အရည္အေသြးကို ေက်ာ္သြားေလမလား? ဒါမမဟုတ္ ဆန္႔က်င္ဘက္ကို ပယ္မွာလား၊ (သို႔) နိမ့္တဲ့ (သို႔) ျမင့္တဲ့ႏႈန္းထားကိုပဲ သတ္မွတ္ေပးသြားေလမလား? အဲဒီအစား double-barreled ေမးခြန္းကို သီးျခားေမးခြန္း (၂) ခုအျဖစ္ ခြဲထုတ္လိုက္ပါ။ တစ္ခုကေတာ့ ၀န္ေဆာင္မႈအေၾကာင္းျဖစ္ၿပီး က်န္တစ္ခုကေတာ့ အစားအေသာက္ရဲ႕ အရည္အေသြးအေၾကာင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။


Avoid Biased Questions (ဘက္လုိက္ေသာ ေမးခြန္းမ်ဳိးကို ေရွာင္ပါ။)

ဘယ္ေမးခြန္းမ်ဳိးပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘက္လိုက္ျခင္းကို ေရွာင္က်ဥ္ပါ။ သင္လိုခ်င္တဲ့ အေျဖမ်ဳိးကို ေျဖသူဘက္မွ ေျဖလာမဲ့ေမးခြန္းမ်ဳိးမျဖစ္ရေလေအာင္ အေသအခ်ာဂရုစိုက္ရပါမယ္။

သင့္အေနႏွင့္ တတ္ႏိုင္သမွ်ကို တိက်ေသာ အေျဖေတြလိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘက္လိုက္တဲ့ေမးခြန္းမ်ဳိးကို ေရွာင္ရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း သင္ဟာ ညစ္ပတ္တဲ့ႏိုင္ငံေရးသမားတစ္ေယာက္ျဖစ္ၿပီး မိမိရဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းကို ဒီစစ္တမ္းေၾကာင့္ လူေတြအျမင္မွာ တတ္ႏိုင္သမွ်အေကာင္းျမင္ေစခ်င္လို႔ (သို႔) တဖက္က ကုိယ္စားလွယ္ ေလာင္းကို တတ္ႏိုင္သမွ် အေကာင္းမျမင္ေစလိုတာဆိုရင္ေတာ့ သင့္အေနနဲ႔ သင္လိုခ်င္တဲ့ အေျဖေတြ ရေအာင္ဆိုရင္ စိတ္ခံစားမႈနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ေမးခြန္းေတြ အမ်ားႀကီးထည့္ၿပီး အေျဖကို သင္လိုခ်င္တဲ့ပံုစံရေအာင္ ေမးခြန္းေတြကို ေရးလိုက္ပါ။ 


ဘက္လိုက္ေမးခြန္းမ်ဳိးရဲ႕ ဥပမာတစ္ခုကို ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ "ဒီရုပ္ရွင္ကို သင္မည္မွ် ႏွစ္သက္ခဲ့ပါ သနည္း။?" ဆိုတာမ်ဳိးပါပဲ။ ဒီလိုေမးခြန္းမ်ဳိးက သင့္အေျဖေတြထဲမွာ "not at all" (လံုး၀ မႏွစ္သက္ပါ) ဆိုတဲ့ အေျဖကို ေရြးခ်ယ္စရာအျဖစ္ ထည့္ထားသည့္တိုင္ေအာင္ ေျဖဆိုသူကို အေကာင္းဘက္ကို ယိမ္းၿပီး ေရြးခ်ယ္လာေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ "ရုပ္ရွင္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သင္ဘယ္လိုခံစားရပါသလဲ" ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ဳိးကေတာ့ ၾကားေန ၀ါဒကို က်င့္သံုးရာေရာက္ပါလိမ္မယ္။ ေမးခြန္းတစ္ခုကို ဘက္လိုက္ၿပီး ေမးႏိုင္တဲ့နည္းေတြက မ်ားျပားလွတဲ့အတြက္ အားလံုးကို မေဆြးေႏြးႏိုင္ေတာ့ပါ။ ေမးခြန္းထဲမွာ သံုးထားတဲ့စကားလံုးအသံုးအႏႈန္းေတြ၊ ေရြးခ်ယ္စရာ အျဖစ္ေတြကို စီစဥ္ထားပံု၊ ေမးခြန္းကို တင္ျပပံုတင္ျပနည္းေတြဟာ ေျဖသူအေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈ ရွိေစပါတယ္။


ေမးခြန္းတစ္ခုကို ဘက္လိုက္တဲ့ေမးခြန္းျပဳလုပ္ဖို႔လြယ္ကူတဲ့အတြက္ သင့္စစ္တမ္းကို အမွန္တကယ္ ခ်ၿပီး မေကာက္ခင္ အစမ္းစစ္တမ္းေကာက္တာကို ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ ဒီစစ္တမ္းကို သင့္ရဲ႕ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ေတြကို အရင္ေပးဖတ္ေစၿပီး လူအခ်ိဳ႕ကို အရင္ေပးေျဖေစျခင္းျဖင့္ သူတို႔ဟာ ဘယ္ေနရာက်ရင္ ေခါင္းရႈပ္လာတယ္ (သ႔ို) ဘယ္ေနရာမွာ တျခားျပႆနာရွိလာတယ္ ဆိုတာကို ေတြ႔ျမင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။


QuickandDirtyTips.com မွ Neal Whitman ၏ How to Write Good Survey Questions မွ ေကာက္ႏႈတ္ ဘာသာျပန္ဆိုထားတာျဖစ္ပါတယ္။


LESSONS FROM OUR ARCHIVE

Views: 3282

Reply to This

Replies to This Discussion

ေက်ူဇူူးအမ်ားၾကီးတင္ပါတယ္

Useful in my survey...Thz u

RSS

Featured Discussions

© 2018   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service