“မေရွာင္ရင္လြတ္တယ္” ဟူသည့္နာမည္ေက်ာ္စကားသည္ ကာတြန္းေဆြမင္း(ဓႏုျဖဴ)၏ၿမိဳင္ရာဇာ တြတ္ပီ႐ုပ္ျပဇာတ္လမ္းမ်ားထဲမွ တိရိစၦာန္ေလးမ်ား၏လက္သံုးစကားျဖစ္သည္။ မုဆိုးေက်ာ္တြတ္ပီ၏ အလြဲလြဲအေခ်ာ္ေခ်ာ္ပစ္ခ်က္ကိုေရွာင္မွတည့္တည့္တိုးသြားသည့္သတၱ၀ါ၏အျဖစ္မွာ ငိုအားထက္ရယ္အားပိုေစ၏။ ဘာေၾကာင့္ထိုကဲ့သို႔ရယ္ရႊင္ျပံဳးေစသည့္ရလာဒ္ကို ေပးသနည္းဟု ဆန္းစစ္ေသာ္ situational irony ဟုေခၚသည့္အျဖစ္ကို verbal irony ႏွင့္အားျဖည့္ကာတန္ဆာဆင္ ေပးလိုက္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အဂၤလိပ္စာေပတြင္ ေငါ့ေျပာျခင္း၊ ရြဲ႕ေျပာျခင္းသည္လည္း အလကၤကာတန္း၀င္ figure of speech တစ္ခုျဖစ္ေပသည္။

 

irony ကို၀ိကီပီးဒီးယားက  Irony (from the Ancient Greek εἰρωνεία eirōneía,) meaning dissimulation or feigned ignorance)[1] is a rhetorical device, literary technique, or situation in which there is an incongruity between the literal and the implied meaning.

ဟုဖြင့္ဆိုထားသည္။ မူရင္းအနက္ႏွင့္ဂယက္အနက္တို႔ မတူညီ၊ ဆန္႔က်င္ဖက္အသြင္ေဆာင္ေနေသာ အေျခအေန၊ ႏႈတ္မႈေရးရာနည္းနာ၊ စာေပတန္ဆာတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ irony အသံုးသည္ ပရိတ္သတ္ႏွစ္မ်ိဳးလိုအပ္သည္ဟုဆိုသည္။ ကိုယ္ေျပာလိုက္သည့္စကားတစ္ခြန္းကို ၾကားေသာ္လည္း ကိုယ္ပစ္မွတ္ထားသည့္အဓိပၸါယ္ကိုနားမလည္သည့္လူႏွင့္ ၾကားၿပီးဆင့္ပြားနားလည္သူတို႔ျဖစ္သည္။

HW Fowler ၏ A Dictionary of Modern Usage တြင္ Irony is a form of utterance that postulates a double audience, consisting of one party that hearing shall hear & shall not understand, & another party that, when more is meant than meets the ear, is aware both of that more & of the outsiders' incomprehension. ဟုဆိုထားေလသည္။

 

ေခတ္သစ္စာေပသီအိုရီေတြက irony ကို verbal, situational ႏွင့္ dramatic ဟု၍ခြဲျခားၾကသည္။

 

Verbal irony

Verbal irony  သည္ ရည္ရြယ္သည့္အဓိပၸါယ္ႏွင့္ဆန္က်င္ဖက္စကားကိုေျပာျခင္းျဖစ္သည္။ ေျပာသူ၏ ခံစားခ်က္ကိုေဖာ္ျပလို၍လည္းေကာင္း၊ ၾကားရသူတစ္စံုတစ္ရာခံစားေစလို၍လည္းေကာင္း တမင္ေျပာျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ အသားမည္းမည္းနဲ႔လိေမၼာ္ေရာင္အက်ႌ၀တ္လာသူ သူငယ္ခ်င္းကို “မင္းနဲ႔ဒီအက်ႌကေတာ့အရမ္းလိုက္တာပဲေဟ့” ေနာက္ေျပာင္ျခင္းသည္ တကယ္ေတာ့လံုး၀ မလိုက္ဖက္ဘူး ဟုေျပာခ်င္၍ပင္။ verbal ဟူသည့္အတိုင္း ေျပာသူ၏စကားလံုးအသံေနအသံထား၊ မ်က္ႏွာအမူအရာေတြက သူဆိုလိုသည့္အဓိပၸါယ္ကိုညႊန္ျပေနသည္။ verbal irony သည္အသံုး အမ်ားဆံုး irony အမ်ိဳးအစားပင္ျဖစ္သည္။ ဟာသရသေျမာက္ေစရန္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သူတပါးအားစကားနာထိုးရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ပစ္တင္႐ႈံ႕ခ်ရာတြင္လည္းေကာင္းအမ်ိဳးစံု သံုးစြဲၾကေလ့ရွိသည္။

သို႔ရာတြင္သံုးစြဲသည့္အေျခအေနႏွင့္အခ်ိန္အခါသည္အလြန္အေရးႀကီးသည္။ ဥပမာအလကၤာႏွင့္တြဲကာ  ironic smilie အျဖစ္လည္းသံုးႏိုင္သည္။


“The cake is as soft as concrete” “ကိတ္မုန္႔ကေတာ့ႏူးညံ့လိုက္တာ၊ အဂၤေတက်ေနတာပဲ။”

"Water is as clear as mud" “ၾကည္လိုက္တဲ့ေရ၊ ရႊံ႕က်ေနတာပဲ” စတာမ်ိဳးေျပာဆိုျခင္းမ်ားသည္ အညာမွ လွေတာသားတို႔ေျပာဆိုပံုမ်ားကဲ့သို႔ပင္။


Irony ႏွင့္ sarcasm တုို႔သည္ေရာေထြးတတ္ၾကသည္။ ႏွစ္ခုစလံုးသေဘာတရားတူညီၾကေသာ္လည္း sarcasm ကတစ္ဖက္သားကို သေရာ္သည့္သေဘာ၊ ေစာ္ကားသည့္သေဘာေတြပါ၀င္သည္။

 

Dramatic irony


သူကေတာ့ ျပဇာတ္မ်ား၊ ၀တၴဳဇာတ္လမ္းမ်ားတြင္ သ႐ုပ္ေဆာင္သူႏွင့္ၾကည့္႐ႈသူအၾကားသိမႈကြာဟ ခ်က္ကိုပံုေဖာ္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ပရိတ္သတ္က ေရွ႕ဘာျဖစ္မည္ကိုႀကိဳတင္သိေနေပမယ့္ အထဲကသ႐ုပ္ေဆာင္ကေတာ့ မသိ။ သ႐ုပ္ေဆာင္ ဒီညေသမယ္ဆိုတာသိေနတဲ့အေျခအေနမွာ “မင္းကိုမနက္ဖန္လာေတြ႕မယ္”ဟုေျပာလိုက္ျခင္းသည္ dramatic irony ျဖစ္သည္။ သူရဲကားမ်ားႏွင့္လူသတ္ဇာတ္လမ္းကားမ်ားကအေကာင္းဆံုးဥပမာျဖစ္သည္။ Jim Carrey ၏ နာမည္ေက်ာ္ဇာတ္လမ္းျဖစ္သည့္ The Trueman Show တြင္ မင္းသားျဖစ္သူ Trueman ကသူ႔ကိုယ္သူ ႐ုပ္သံဇာတ္လမ္းထဲတြင္႐ိုက္ကူးျပသျခင္းခံေနရသည္ကိုမသိေပမယ့္ ပရိတ္သတ္က သိေနေပသည္။

 

Situational irony


Situational irony သည္အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာကတစ္မ်ိဳး၊ တကယ့္ရလာဒ္ ကတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္အေျခအေနမ်ိဳးကိုဆိုလိုသည္။ လူသားတို႔၏မေရရာသည့္ဘ၀၊ အံ့အားသင့္ဖြယ္သဘာ၀တရားကိုသ႐ုပ္ေဖာ္သည္။ ဘယ္လိုမွမနစ္ျမဳပ္ႏိုင္ဟူသည့္ တိုက္တန္းနစ္ သေဘၤာႀကီးနစ္ျမဳပ္သြားျခင္းသည္လည္းေကာင္း၊ အစပိုင္းကေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ေဆြမင္း(ဓႏုျဖဴ)၏ မေရွာင္လ်င္လြတ္တယ္ သည္လည္းေကာင္း situatioal irony ပင္ျဖစ္ေပသည္။

 

Irony လိုေျပာတာတျခား၊ ရည္ရြယ္တာတစ္ျခားျဖစ္ေစသည့္ အလကၤာတစ္မ်ိဳးရွိေသးသည္။ သူက Litotes ဟုေခၚသည္။ ရည္ရြယ္ရည္ရာကိုတိုက္႐ိုက္မေျပာ။ သူ၏ဆန္႔က်င္ဘက္ကို ထပ္မံဆန္႔က်င္ေျပာျခင္းျဖင့္သိေစသည္။ An ironical understatement in which affirmative is expressed by the negation of the opposite ဟုအဓိပၸါယ္ဖြင့္ၾကသည္။ အဂၤလိပ္၊ ႐ုရွား၊ ျပင္သစ္ ဘာသာေတြတြင္အသံုးမ်ားသည္။ တကယ့္အရွိ တရားထက္ေဖာ့ေျပာျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ double negative မ်ားျဖင့္ေျပာၾကသည္။ ေအာက္ပါနမူနာတို႔တြင္ေလ့လာၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။

Litotes:

As a means of saying:

"Not bad."

"Good."

"[...] no ordinary city."

"[...] a very impressive city."

"That [sword] was not useless / to the warrior now." (Beowulf lines 1575–1576)

"The warrior has a use for the sword now."

"He was not unfamiliar with the works of Dickens."

"He was acquainted with the works of Dickens."

"She is not as young as she was."

"She's old."

"He's no oil painting."

"He's ugly."

"Not unlike..."

"Like..."

"You are not wrong."

"You are correct."

 

litotes မ်ားသံုးျခင္းျဖင့္ စာဖတ္သူကိုေတြး႐ိုးေတြးစဥ္အတိုင္း မဟုတ္ဘဲ အာ႐ံုပိုစူးစိုက္ေစသည္။ ဆင့္ပြား၍ေတြးရသည္။ ဒီလိုႏွင့္လွပသည့္စာေပ၊ စကားမ်ားျဖစ္လာသည္။ Frederick Douglass  ၏ "Freedom now appeared, to disappear no more forever" ဆိုသည့္ litotes သံုးကာထားသည့္ ေရးအသားမွာအလြန္လွပသည့္ စကားစုေလးပင္ျဖစ္သည္။

 

တိရိစာၦန္တို႔ကအသံသာထြက္တတ္သည္။ စကားမေျပာတတ္ၾက။ လူသားတို႔သည္ကား အသံထြက္တတ္သည္။ စကားေျပာတတ္သည္သာမက ေျပာသည့္စကားကိုလည္း ကိုယ္လိုရာ ေရာက္ေအာင္ ေကြ႕ကာ၀ိုက္ကာ၊ ဖြဲ႕ကာႏြဲ႕ကာလည္းပို႔ေဆာင္တတ္သည္။ ပို၍အေသြးအေရာင္ လွပလာေအာင္လည္းတန္ဆာဆင္တတ္ေလသည္။ ပို၍ရန႔ံသင္းထံုေအာင္နည္းမ်ိဳးစံု လည္းသံုးတတ္ ၾကသည္။ အဆိုပါနည္းမွာ အလကၤာဆိုသည့္ စကားလံုးမ်ားကိုပုတီးကုံုးပမာ ေရြးသီျခင္းဟုသာ ဆိုခ်င္ပါေတာ့သည္။

ဇာနည္(MyWay!)

ဆက္စပ္ဖတ္ရန္   “စကားတန္ဆာအလကၤာ”

Views: 2850

Reply to This

Replies to This Discussion

ဗဟုသုတမ်ားတိုးပြားေစလို့ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္

Thanks for improving my vocab
စကားလံုးအသံုးအနႈန္းေတြသိရလို႔ေက်းဇူး။

The best post is not as good as this post! THANKS A TAN.

thank brother
thanks

Thank you Saya

Thanks
Very lovely usage.
thank a lot

ဆရာ႔ကုိ ေက်းဇူးအမ်ားၾကီးတင္ပါတယ္

:)

Thank for your learning in this site. ^_^

RSS

Featured Discussions

© 2019   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service