ဥပေဒသံုးဆိုတဲ့ သပြတ္အူ အသံုးအႏႈန္းမ်ား (Lamentable Legalese by Tom Hayton)

စာေရးသူ မၾကာခင္က အိမ္ေျပာင္းပါတယ္။ အိမ္ငွားစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးရပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ကို ေရးထားတာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႕ေတာ့ ဟုတ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေမြးကတည္းက အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကို ေျပာလာၿပီး တကၠသိုလ္မွာ စာေပအေျချပဳ ဘာသာတြဲနဲ႕ ဘြဲ႕ရခဲ့တဲ့အျပင္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား သင္တဲ့ဆရာလုပ္တာလည္း အေတြ႕အၾကံဳအေတာ္႐ွိခဲ့တဲ့တိုင္ေအာင္ စာေရးသူအေနနဲ႕ စာခ်ဳပ္ကို နားလည္ေအာင္ အေတာ္ႀကိဳးစား ဖတ္ရတယ္။

 

အိမ္ငွားခ်င္တာကို “desirous of tenanting said premises” (အဆိုပါ ပရ၀ုဏ္တြင္ ငွားရမ္းေနထိုင္လိုေသာ ဆႏၵ႐ွိေၾကာင္း) ဆိုတာမ်ိဳး ေရးထားတယ္။ “hereto” (ဤစာခ်ဳပ္စာတမ္းသို႕)၊ “forthwith” (ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႕ၾကာခ်င္းမ႐ွိေစဘဲ) ခ်က္ခ်င္း ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြလည္း အမ်ားႀကီးဘဲ။ ႐ွည္မွ႐ွည္ ဝါက်ေတြကိုလည္း အမ်ားႀကီး သံုးထားတယ္။  

 

ဘယ္လိုၾကည့္ၾကည့္ လူနားမလည္ေအာင္ ေရးထားတာဘဲျဖစ္ေနတယ္။ ပညာတတ္ တစ္ေယာက္ ဖတ္လည္း နားမလည္ႏုိင္ဘူး။ ဥပေဒသံုးဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

စာေရးသူလိုမ်ိဳး မေက်မနပ္ ေျပာတာ အသစ္အဆန္း မဟုတ္ပါဘူး။ ႏွစ္ဦးသေဘာတူ စာခ်ဳပ္ေတြကို ဖတ္ရခက္ေအာင္ ေရးရတယ္လို႕ တစ္လြဲ ထင္ျမင္ယူဆေနၾကသူေတြ ႐ွိတယ္။ ဥပေဒ အေရးအသား အမ်ားစုကို ေ႐ွ႕ေနမဟုတ္သူေတြ ဖတ္ရင္ ဘာမွန္းမသိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီလို မျဖစ္သင့္ပါဘူး။ အေရးအေျပာ ႐ွင္းလင္းဖို႕ စည္း႐ံုးလံႈ႕ေဆာ္သူတစ္ဦးအေနနဲ႕ ေ႐ွးေဟာင္း သေဘာထားေတြကို နည္းနည္းခ်င္း ဖဲ့ထုတ္ပစ္ၿပီး အေျခအေန ပိုေကာင္းလာမယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ဖို႕ေလာက္သာ တတ္ႏိုင္ပါတယ္။

 

ဥပေဒအသံုးအႏႈန္းေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ ေ႐ွးက်သလဲလို႕ ေမးရင္ ေတာ္ေတာ္ ေ႐ွးက်ပါတယ္ လို႕ ေျဖရမယ္။

 

ေနာ္မန္ဒီဘုရင္ ၀ီလီယံက ၁၀၆၆ ခုႏွစ္မွာ အဂၤလန္ကို က်ဴးေက်ာ္သိမ္းပိုက္တဲ့အခါ စစ္တပ္ကိုသာ ေခၚေဆာင္လာတာ မဟုတ္ဘဲ ဘာသာစကားကိုလည္း ယူေဆာင္သြတ္သြင္းခဲ့တယ္။

ေနာက္ ႏွစ္တစ္ရာ ႏွစ္ရာ အတြင္းမွာ အဂၤလန္က ဥပေဒေတြကို ျပင္သစ္ဘာသာ၊ လက္တင္ဘာသာ ေတြနဲ႕ ေရးသားပါတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကေတာ့ ေတာက လယ္သမားေတြ သံုးတဲ့ ဘာသာစကားလို႕ သတ္မွတ္ပါတယ္။ ရလဒ္ကေတာ့ ဥပေဒေတြကို အခြင့္ထူးခံ အထက္တန္းလႊာေတြသာ နားလည္ႏုိင္တဲ့ ဘာသာစကားနဲ႕ ေရးသားထားျခင္းပါဘဲ။ ျပည္သူလူထုႀကီးကို ဥပေဒအရာမွာ ဝင္မပါ ႏုိင္ေအာင္ ဖယ္ထုတ္ထားတယ္။

 

၁၃၆၂ခုႏွစ္မွာ Statute of Pleading (ေလွ်ာက္လဲျခင္း ဥပေဒ) ဆိုတဲ့ ဥပေဒထြက္လာေတာ့ အေျပာင္းအလဲ နည္းနည္းျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီဥပေဒမွာ ေနာင္အခါ ဥပေဒေတြကို အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႕သာ ေရးသားရမယ္လို႕ ဆုိထားတယ္။ ၁၄၂၂ ခုႏွစ္ေရာက္ေတာ့ အဂၤလန္ဘုရင္ ဆ႒ေျမာက္ ဟင္နရီ ဟာ မိခင္ဘာသာစကားအျဖစ္ အဂၤလိပ္ဘာသာကို ေျပာဆိုသူ ျဖစ္တယ္။

 

ဒါေပမယ့္ အဲဒီေခတ္ ပညာ႐ွင္ေတြၾကားမွာ ႀကီးစိုးေနတဲ့ သေဘာထားကေတာ့ လက္တင္ဘာသာစကားဟာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားထက္ ပိုၿပီး ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ကင္းစင္တယ္၊ စာတတ္ေပတတ္ဆိုရင္ ျပင္သစ္ဘာသာ တတ္တယ္လို႕ ယူဆတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေ႐ွ႕ေနေတြဟာ သူတို႕ေရးတဲ့ စာေတြထဲမွာ လက္တင္ဘာသာက ေဝါဟာရေတြ၊ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ဝါက် ဖြဲ႕စည္းပံုေတြကို အားပါးတရ ထည့္ေရးၾကတယ္။

 

၁၈ ရာစုေရာက္ေတာ့လည္း အေျခအေနက သိပ္မထူးေသးဘူး၊ လူမႈေရး ဒႆန ပညာ႐ွင္ လန္ဒန္ ယူနီဗာစီတီေကာလိပ္ကို တည္ေထာင္သူ Jeremy Bentham က ေ႐ွ႕ေနသံုးဆိုတဲ့ စာေတြဟာ အမိႈက္သ႐ိုက္ စာမ်ိဳး “literary garbage” သာလွ်င္ ျဖစ္တယ္ ဆိုၿပီး ဥပေဒေတြ ေရးသားပံု စာအေရးအသားကို ျပန္လည္သံုးသပ္ဖို႕ ေဆာ္ၾသခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုနဲ႕ ဒီေဆာင္းပါးကို ေရးတဲ့ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္မွာ အခုေဖာ္ျပမယ့္ သပြတ္အူ၀ါက်မ်ိဳးေတြနဲ႕ ပတ္ခ်ာလည္ေနရတုန္းဘဲ။

 

If there is material destruction of the Unit without fault of the Purchaser, this Contract shall be deemed cancelled in accordance with 16.3, unless Purchaser elects by Notice to Seller to complete the purchase with an abatement of the Purchase Price. ... Destruction shall be deemed “material” under ..., if the reasonably estimated cost to restore the Unit shall exceed 5% of the Purchase Price. 

ဝယ္ယူသူ၏ ျပစ္ခ်က္ေၾကာင့္ မဟုတ္မူဘဲ ပစၥည္းတြင္ သိသာထင္႐ွားေသာ ခ်ိဳ႕ယြင္းပ်က္စီးမႈ႐ွိလွ်င္ ဝယ္ယူသူက ေရာင္းခ်သူထံသုိ႕ ဝယ္ယူေစ်းႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ေစၿပီး ဝယ္ယူမႈကို ၿပီးဆံုးေစရန္ အေၾကာင္းၾကားစာ ေပးပို႕ျခင္းအား ေ႐ြးခ်ယ္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း မ႐ွိလွ်င္ ဤႏွစ္ဖက္သေဘာတူညီခ်က္ကို အပိုဒ္ ၁၆-၃ အရ ပ်က္ျပယ္ၿပီးျဖစ္သည္ဟု ယူဆရမည္။ ... ခ်ိဳ႕ယြင္းပ်က္စီးမႈမွာ ပစၥည္းကို မူလအေနအထားသို႕ ေရာက္႐ွိေစေရး ျပန္လည္ျပင္ဆင္ရန္ ခန္႕မွန္း ကုန္က်စရိတ္သည္ ဝယ္ယူေစ်းႏႈန္း၏ ၅% ထက္ ေက်ာ္လြန္ပါက သိသာထင္႐ွားေသာ ခ်ိဳ႕ယြင္းပ်က္စီးမႈဟု ... အရ ယူဆေစရမည္။

(အင္တာနက္လိပ္စာ www.partyofthefirstpart.com/hallOfShame.html)  တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ Legalese Hall of Shame မွ)

 

အထက္ပါ စာပုိဒ္ရဲ႕ ဆိုလိုရင္း အဓိပၸါယ္က ဒီလိုပါ။

 

If there is serious damage to the unit, and: 1) The purchaser did not cause the damage; and 2) It costs more than 5% of the purchase price to repair the damage, then the buyer can cancel the contract, or demand a reduction in price. 

ပစၥည္းမွာ ႀကီးမားတဲ့ အပ်က္အစီး တစ္ခုခု ႐ွိၿပီး (၁) ၀ယ္ယူသူေၾကာင့္ ျဖစ္တာ မဟုတ္ရင္ (၂) ပ်က္တာကို ျပင္ဖို႕ ၀ယ္ေစ်းရဲ႕ ၅% ထက္ပိုၿပီး ကုန္က်မယ္ဆုိရင္ ၀ယ္ယူေရး သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ကို ၀ယ္သူဘက္က ပယ္ဖ်က္ႏိုင္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေစ်းႏႈန္း ေလွ်ာ့ေပးဖို႕ ေတာင္းဆိုႏိုင္တယ္။

(Legalese Hall of Shame)

 

ဥပေဒျပ႒ာန္းထားတာဟာ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ ႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားေတြကို အကာအကြယ္ေပးဖို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပေဒက အလုပ္အေကြၽးျပဳရမယ့္ ျပည္သူလူထု အမ်ားစုက ဥပေဒ စကားအသံုးအႏႈန္းေတြကို နားမလည္ဘူးဆုိရင္ အဲဒီ ဥပေဒ ေရးသားျပဳစုသူေတြ တာ၀န္မေက်ဘူးလို႕ ဆုိရပါမယ္။ ဒါတင္မက ႏွစ္ေပါင္း တစ္ေထာင္ေလာက္ ေခတ္ေနာက္က်ေနၿပီး အခြင့္ထူးထံလူတန္းစားကို ေဇာင္းေပးတဲ့ သေဘာထားေတြကို ဆက္လက္တည္ၿမဲေနေအာင္ ထိန္းသိမ္းရာလည္း ေရာက္ေနတယ္။

 

အထက္ပါဥပမာနဲ႕ အျခားမေရမတြက္ႏုိင္တဲ့ ဥပမာေတြကေန ရႏုိင္တဲ့ သင္ခန္းစာေတြကေတာ့

 

•  ဥပေဒအေရးအသားကို နားမလည္ရင္ ေရးတဲ့သူကို ႐ွင္းျပခုိင္းပါ။

•  ေရးတဲ့သူက မ႐ွင္းျပႏုိင္ရင္ ကိုယ္ေရးတာ ကိုယ္တိုင္နားလည္ႏုိင္ရဲ႕လားလို႕ ေမးပါ။ ဒါမွမဟုတ္ အသစ္ ျပန္ေရးခုိင္းပါ။

•  နားမလည္တဲ့ အေရးအသားကို လက္မွတ္ထိုးဖို႕ ဒါမွမဟုတ္ သေဘာတူညီဖို႕ တာဝန္မ႐ွိဘူး။

•  ေဝေဝဆာဆာ စကားလွေအာင္ သံုးႏႈန္းထားတိုင္း လက္မခံနဲ႕။ တကယ့္အလွက ႐ိုး႐ွင္းမႈမွာ ႐ွိတယ္။ ဘယ္ေတာ့မဆို ႐ိုး႐ိုး႐ွင္း႐ွင္းေရးလို႕ ရတတ္ပါတယ္။

 

အေတာ္ဆံုး ေ႐ွ႕ေနေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ႐ိုး႐ွင္းတဲ့ အေရးအသားျဖစ္ဖို႕ ေဆာ္ၾသၾကပါတယ္။ ေလာကႀကီးက နဂိုကမွ ႐ႈပ္ေနတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီလို ေ႐ွ႕ေနမ်ိဳးေတြဆီမွာသာ အမႈအပ္ၾကပါ။

Guy Perring ၏  Lamentable Legalese အားဆီေလ်ာ္သလိုဘာသာျပန္ဆိုထားပါသည္။ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင္ ေရးသားထားေသာ မူလေဆာင္းပါးႏွင့္ အျခားစိတ္ဝင္စားဖြယ္ေဆာင္းပါးမ်ားအား ဤေနရာတြင္ ဖတ္႐ႈႏိုင္ပါသည္။)

အထက္ပါ ေဆာင္းပါးအားကူးယူ၍ အျခား website ႏွင့္ blog မ်ားတြင္ တင္မည္ဆိုပါက www.myanmar-network.net/forum/topics/lamentable-legalese မွကူးယူေၾကာင္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပေပးပါရန္။

Views: 3246

Reply to This

Replies to This Discussion

thank you so much

i would like to know the word "degree" with law terms.

In law terms, the word " decree" is used. It is the formal expression of the conclusive rights of the parties(clients) in

the civil suit.

thanks

mingalar bar  sayar

thank you

see you

Thank you so much!

 Good   ! Now    I   am      studying      Legal   Studies      at     www.Alison.com .

That's right. Once, William Shakespear said " Good English is Simple English." Thank you.

Thanks

RSS

Featured Discussions

© 2019   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service