ဘာသာစကား လုိက္စားသူတို႔ အတြက္ ေဝါဟာရအသစ္မ်ား ေလ့လာနည္း ၁၀ ခု

<Zawgyi>

ဘာသာစကား ေလ့လာသူတစ္ဦးအေနနဲ႔ သင္ဟာ ေဝါဟာရ အသစ္ေတြကို တိုးပြားေအာင္ အျမဲ ၾကိဳးစားရပါတယ္။ ေန႔စဥ္ေန႔တုိင္း ေဝါဟာရ စာရင္း အရွည္ၾကီးေတြေရးမွတ္တာတို႔၊ flash card ေဝါဟာရကဒ္ျပားေတြနဲ႔ ေလ့က်င့္တာတို႔လုပ္ျပီး စကားလံုးအသစ္ေတြကို ေမႊေနွာက္ရွာေဖြ မွတ္သားရတယ္။ ဒါေပမဲ့ စကားေျပာမယ္လည္း ၾကံလုိက္ေရာ ေခါင္းထဲက က်က္မွတ္ထားတဲ့ စကားလံုးေတြ ၾကက္ေပ်ာက္ ငွက္ေပ်ာက္ ေပ်ာက္ကုန္ၾကလို႔ ေနာက္ဆုံးေတာ့ သင္အၾကိမ္ၾကိမ္သံုးခဲ့ဖူး၊ သိခဲ့ဖူးတဲ့ စကားလံုး အေဟာင္းေတြကိုဘဲ ေျပာင္းသံုး ေျပာရတာဘဲမဟုတ္ပါလား။ 


ဘာသာစကား ေလ့လာသူေတြအတြက္ စကားလံုး အသစ္ေတြကို မွတ္မိတာနဲ႔ စကားေျပာရာမွာ စကားလံုး အသစ္ေတြကို သံုးတာတုိ႔ဟာ အလြန္ခက္ခဲတဲ့ အရာပင္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေအာက္မွာ စကားလံုး အသစ္ေတြကို စြဲျမဲေအာင္ မွတ္မိရံုမွ်မကဘဲ စကားေျပာတဲ့ အခါမွာပါ ျပန္သံုးတတ္ေအာင္ ကူညီေပးမယ့္ ဗ်ဴဟာအခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပလုိ္က္ပါတယ္။


၁။ က်ဘန္းေဝါဟာရ မျဖစ္ေစနဲ႔

ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကိုယ္နဲ႔ သက္ဆုိင္တာကိုဘဲ မွတ္မိေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စကားလံုးေပါင္းစံု ေရာေရာပါဝင္တဲ့ ေဝါဟာရ စာရင္း ျပဳစုတာ ဒါမွမဟုတ္ index card (ေဝါဟာရကဒ္) ျပဳလုပ္တာတို႔ေတြဟာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္္မွာ အဲ့ဒီစကားလံုးေတြကုိ ျပန္လည္မွတ္မိဖို႔၊ ျပန္လည္အသံုးခ်ဖို႔အတြက္ သိပ္ျပီး ထိေရာက္မႈ မရွိဘူးလုိ႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ေဝါဟာရ စာရင္းတုိ႔ ေဝါဟာရကဒ္တို႔ဟာ သင္သိျပီးသား၊ ေလ့လာထားျပီးသား စကားလံုးေတြကို ျပန္ေႏႊးရုံအတြက္ ဆိုရင္ေတာ့ အသံုးဝင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စကားလံုးအသစ္တစ္လံုးကို စြဲစြဲျမဲျမဲ မွတ္မိနုို္င္ေအာင္ လုပ္ခ်င္ရင္ မိမိအတြက္ အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ (သက္ဆုိ္ုင္မႈရွိတဲ့) အရာတစ္ခုခုနဲ႔ အဲ့ဒီစကားလံုး အသစ္ကို ခ်ိတ္ဆက္ျပီး မွတ္သားပါ။ သင္ၾကိဳက္နွစ္သက္တဲ့ စိတ္ဝင္စားတဲ့၊ အရမ္းစြဲလမ္းတဲ့ အေၾကာင္းအရာ context တစ္ခုခုထဲမွာ ထည့္သံုးတဲ့ စကားလံုးကို သင္ကပု္ိျပီး ေကာင္းေကာင္းမွတ္မိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ- သင္က ေဘာလံုးဝါသနာအုိးတစ္ေယာက္ ျဖစ္တယ္ဆုိရင္ ‘unstoppable’ (တားဆီး၍မရ) ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ တစ္လံုးတည္းျဖစ္ေစ၊ သာမန္စာေၾကာင္းမ်ိဳး ဥပမာ - Some people are unstoppable.  ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္းမွာ ပါတာမ်ိဳးထက္ ‘Messi is unstoppable.’  (တုိက္စစ္မႈး မက္ဆီကို ဘယ္သူမွ မတားဆီးနုိင္ဘူး) ဆိုတဲ့ စာေၾကာင္းမွာလုိမ်ိဳး ဆိုရင္ သင့္အတြက္ ပိုမွတ္မိနုိင္ေျခ မ်ားစြာျဖစ္ပါတယ္။

အၾကံျပဳခ်က္ ။ ျဗိတိသွ်ေကာင္စီရဲ့ LearnEnglish website ဝဘ္ဆိုဒ္မွာ အျပန္အလွန္ ေလ့က်င့္ ေျပာဆိုလုိ႔ရတဲ့ ဗီဒီယိုေတြ၊ ဂိမ္းေတြ၊ podcast ေတြ အပံုအပင္ရွိပါတယ္။ သင္ဘာကို စိတ္ဝင္စားတယ္ျဖစ္ျဖစ္ သင့္အတြက္ ေရြးစရာတစ္ခုခုကေတာ့ အျမဲရွိေနပါတယ္။ အျခားေသာ ေလ့လာသူေတြနဲ႔လဲ သင့္အေတြးအျမင္ေတြ ဖလွယ္လို႔ရပါတယ္။


၂။ စကားေျပာေတြကို အတြဲလိုက္ေလ့လာပါ


အကယ္လုိ႔ စကားကုိ အတြဲလုိက္ (စကားလံုးအမ်ားၾကီးပါတဲ့့ စကားစု အတြဲလုိ္က္) ဒါမွမဟုတ္ စကားေျပာ scripts (ပံုေသကားက် အျပန္အလွန္ေျပာဆိုပုံ) စတာေတြနဲ႔ ေလ့လာရင္ ပိုမိုစြဲျမဲစြာ မွတ္မိပါတယ္။ ဥပမာ - phrasal verb ျဖစ္တဲ့ ‘to come up with’ ကိုဒီအတုိင္းဘဲ အလြတ္မွတ္မဲ့အစား phrase တစ္ခုရဲ့ အစိတ္အပို္င္း ‘to come up with an idea’ ဆိုျပီး က်က္မွတ္ပါ။ ဒီနည္းနဲ႔ က်က္မွတ္ရင္ ဒီ phrasal verb ကို ဝါက်တစ္ေၾကာင္းမွာ ဘယ္လိုသံုးရမလဲဆုိတာကို အနည္းဆံုးေတာ့ သင္သိသြားမွာပါ။ အလားတူဘဲ ‘hello’  နဲ႔ ပံုစံတူတဲ့ နႈတ္ဆက္နည္း ၃၃ မ်ိဳးကို က်က္မွတ္မဲ့အစား အျပန္အလွန္ စကားေျပာပံုစံ ျဖစ္တဲ့ ‘Hello, how are you? – I’m fine, thank you.’ ဆိုျပီး က်က္မွတ္ပါေလ။

အၾကံျပဳခ်က္ ။
အကယ္လို႔သင္က ဗီြဒီယုိ၊ တီဗီြ၊ ရုပ္ရွင္ စတာေတြနဲ႔ ေလ့လာရတာ ၾကိဳက္တယ္ဆုိရင္ FluentU ကိုစမ္းၾကည့္ပါ။ အဲ့ဒီထဲမွာ အျပန္အလွွန္ က်င့္လုိ႔ရတဲ့ caption စာတမ္းထုိးေတြ ပါဝင္ျပီး၊ စကားလံုး တစ္လံုးေပၚ ေထာက္ၾကည့္လုိက္ရံုနဲ႔ ရုပ္ပံုေတြ၊ အနက္အဓိပၸါယ္ေတြ အျပင္အသံုးဝင္တဲ့  ဥပမာေတြပါ ေဖာ္ျပေပးပါတယ္။ ဖတ္စရာ အေၾကာင္းအရာထဲမွာ သံုးထားတဲ့ စကားလံုးေတြကို အထူးျပဳတဲ့ အျခား စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ေကာင္းတဲ့ သင္ေထာက္ကူ သင္ခန္းစာအရင္းအျမစ္ ေတြလည္း ေတြ႕နုိင္ပါေသးတယ္။ ဥပမာ -'SpeakSmart' collection on Instagram မွာဆိုရင္ စကားလံုးေတြ၊ ေျပာစကားေတြအတြက္ ဥပမာေတြကို လူၾကည့္မ်ားတဲ့ ရုပ္သံစီးရီးေတြထဲက ဇာတ္ဝင္ခန္းေပါင္းမ်ားစြာ အသံုးျပဳျပီး ရွင္းျပပါတယ္။ အကယ္လုိ႔သင္က စာဖတ္ရတာ ဝါသနာပါတယ္ဆိုရင္ စာပုိ္ဒ္တို short text ေလးေတြကို ဖတ္ပါ။ ဥပမာ - ကာတြန္း ဖတ္တာလိုမ်ိဳးေပါ့။  Grammarman လုိမ်ိဳး ဘာသာစကား ေလ့လာသူေတြအတြက္ ကာတြန္းအပါအဝင္ ဖတ္ရင္း နားေထာင္လို႔ရတဲ့ ကာတြန္းေတြလည္း အြန္လုိ္င္းေပၚမွာ အေျမာက္အမ်ား ရွိေနပါျပီ။

၃။ သင့္ရဲ့ စိတ္တြင္းက အသံကို အသံုးခ်ပါ


သင္ယူ ေလ့လာတယ္ဆိုတာ စိတ္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ စကားလံုးတစ္လံုးကုိ ေလ့လာရင္ သင့္ရဲ့ စိတ္တြင္းက အသံရဲ့ ကမာၻထဲကုိ အရင္ဝင္ဖို႔လုိအပ္ပါတယ္။ ေအာက္ပါနည္းလမ္းကို စမ္းၾကည့္ပါ။ စကားလံုး/ စကားတြဲ phrase တစ္ခုကို တစ္ၾကိမ္နားေထာင္ပါ။ ျပီးေတာ့ အဲ့ဒီစကားလံုးကို ေခါင္းထဲကေန (စိတ္ထဲကေန) နားေထာင္ပါ။ ျပီးေတာ့ ေခါင္းထဲကဘဲ ေျပာၾကည့္ပါ။ ျပီးေတာ့မွ ပါးစပ္ကေန က်ယ္က်ယ္ေျပာပါ။ မိမိရဲ့ ေျပာသံကို အသံသြင္းထားျပီး ျပန္နားေထာင္ၾကည့္ပါ။ ျပီးေတာ့ သင္ၾကားရတဲ့ အသံနဲ႔ သင့္စိတ္ထဲက အသံတူသလား။ တစ္ထပ္တည္းလားဆုိတာ နားေထာင္ၾကည့္ပါ။


အၾကံျပဳခ်က္ ။
Forvo မွာဆုိရင္ native speaker ေတြ non-native speaker ေတြရဲ့ အသံထြက္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ကမာၻအရပ္ရပ္က စကားလံုးအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ စကားတြဲအမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ နားေထာင္လုိ႔ ရပါတယ္။ နားေထာင္ခ်င္တဲ့ စကားလံုးကို ရုိက္ထည့္ပါ။ ျပီးေတာ့ speaker ကို ေရြးခ်ယ္ျပီးေတာ့ ေလ့က်င့္ရံုပါဘဲ။


၄။ စကားလံုး၊ စကားတြဲေတြ ဘယ္လုိပံုစံလဲဆိုတာ စိတ္ကူးပံုေဖၚၾကည့္ပါ


စကားလံုးရဲ့ အဓိပၸါယ္ကို စာရြက္ေပၚမွာ သို႔မဟုတ္ စိတ္ကူးထဲမွာ သရုပ္ေဖာ္ ေရးဆြဲျခင္းျဖင့္ ဘယ္အခ်ိန္္မွာ ျပန္ၾကားၾကား အဲ့ဒီစကားလံုးရဲ့ အဓိပၸါယ္ကို ခ်က္ျခင္း ျပန္မွတ္မိဖို႔ ကူညီေပးပါတယ္။ ဒီနည္းကေတာ့ အီဒီယံေတြ ဥပမာ - to keep one’s mouth shut (informal) (ဘာမွမေျပာဘဲ နႈတ္ဆိတ္ေနသည္) လိုဟာမ်ိဳးေတြ မွတ္ရာမွာ အကူအညီရပါတယ္။


အၾကံျပဳခ်က္ ။
Visuwords ဆုိတဲ့ ပံုျပနဲ႕ သံကြဲေၾကာင္းတူ အဘိဓာန္ visual dictionary and thesaurus  မွာလည္း  စကားလံုးရဲ့ ပံုအျပင္ မွာလည္း စကားလံုးေတြ ဆက္စပ္ပံု ကိုလည္း ေလ့လာနုိင္ပါတယ္။


၅။ တြဲမွတ္လို႔ ရတဲ့ ရီစရာေလးေတြ ဖန္တီးပါ

Mnemonic လုိ႔ေခၚတဲ ့စကားလံုးနဲ႔ သူ႔ရဲ့ အဓိပၸါယ္ၾကားထဲက ဆက္စပ္မႈကို ခုိင္ျမဲေစမဲ့ ရီစရာ စကားစု သို႔မဟုတ္ ပံုျပင္ေလးေတြ ဖန္တီးၾကည့့္ပါ။ စာလံုးေပါင္းရခက္တဲ့ စကားလံုးေတြကို ကၽြန္ေတာ္ျပန္အစေဖာ္ျပီး မွတ္မိေအာင္ လုပ္တဲ့အခါတုိင္း ဒီနည္းလမ္းက ထိထိေရာက္ေရာက္ ရွိလွပါတယ္။


ေအာက္မွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ ဖန္တီးထားတဲ ့mnemonic ေတြပါ။

  • ‘career’ - car and beer
  • ‘island’  - is land
  • ‘to lose’ – un-oh, I’ve lost an ‘O’ (အုိတစ္လံုး ေပ်ာက္သြားျပီ) (loose နဲ႔ မမွားရေအာင္ မွတ္တဲ့ နည္း)

အၾကံျပဳခ်က္ ။  Memrise ဆုိတဲ့ ဆိုဒ္မွာ သံုးစြဲသူေတြ ဝိုင္းျပဳစုထားၾကတဲ့ ‘memes’ ဆုိတာမ်ိဳးေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိမိကို္ယ္တုိင္ တီထြင္ ဖန္တီးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ စကားလံုးေတြကို ပိုျပီးမွတ္မိမယ့္ အခြင့္အလန္းပိုမ်ားတာေပါ့။

၆။ အခ်ိန္ျခားျပီး ျပန္ရြတ္ဆိုသံုးစြဲတဲ့ နည္းလမ္းသံုးပါ


စကားလံုးအသစ္ေတြကို အၾကိမ္ၾကိမ္ျပန္လည္ ရြတ္ဆိုက်က္မွတ္ေပးတာဟာ မွတ္ဥာဏ္မွာ စြဲေစပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တစ္ေန႔တည္းမွာ ေဝါဟာရအသစ္ေတြကို အၾကိမ္ရာေပါင္းမ်ားစြာ ရြတ္ဆိုက်က္မွတ္တာဟာ spaced repetition လို႔ေခၚတဲ့ ရက္မ်ားမ်ား သို႔မဟုတ္ အပတ္မ်ားမ်ား ကာလတစ္ခုထဲမွာ ျပန္လွန္ေဆြးေႏြးျပီး က်က္မွတ္တာေလာက္ ထိေရာက္မႈမရွိပါဘူး။ ေဝါဟာရအသစ္ေတြကို ခ်က္ျခင္းအသံုးျပဳပါ။ ျပီးေတာ့ တစ္နာရီေလာက္ျခားျပီးေတာ့မွ မွတ္မိေသးလား ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ အိပ္ယာမဝင္ခင္ ေနာက္တစ္ခါ စဥ္းစားျပီး ေႏႊးေပးပါ။ ေနာက္ထပ္တစ္ရက္ေလာက္ျခားျပီး ျပန္သံုးပါ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေနာက္ ၂ ရက္ေလာက္အၾကာမွာ ျပန္လွန္ေလ့လာပါ။


အၾကံျပဳခ်က္ ။
ရက္ရွည္ ကာလ ‘spaced repetition’ platform နဲ႔ ဝါၾက အျပည့္ ေရးခ်ျပီး ေလ့က်င့္လို႔ရတဲ့ Anki လုိ software ေတြအျပင္ မိမိကုိယ္ပို္င္ ျပန္လွန္ေလ့လာေရး revision အခ်ိန္ဇယားကို ေရးဆြဲထား နုိ္င္ပါေသးတယ္။ သင့္စကားလံုး အသစ္ေတြကို ကဒ္ျပားေလးေတြေပၚမွာ တစ္ဖက္မွာ ဝါက်အျပည့္ ေရးခ်ထားျပီး က်န္တစ္ဖက္မွာ စကားလံုးရဲ့ အနက္အဓိပၸါယ္/ ဘာသာျပန္/ ပံုစသည္ေတြပါတဲ့ index card ေလးေတြ လုပ္ထားပါ။ ျပီးေတာ့ အဲ့ဒီကဒ္ေလးေတြကို ျပန္လွန္ ၾကည့္ရႈ မွတ္သားဖို႔ အခ်ိန္ဇယားျပဳလုပ္ပါ။ ကဒ္ျပားေလးေတြကို အစီအစဥ္တစ္က်ျပဳလုပ္ျပီး အမ်ိဳးအစား ၃မ်ိဳးခြဲလုိက္ပါ။

  • အစိမ္းေရာင္ - ေနာက္ထပ္ၾကည့္စရာ သိပ္မလိုေတာ့တဲ့ စကားလံုးမ်ား
  • အဝါေရာင္ - မၾကာခဏ ထပ္ၾကည့္ေပးရမယ့္ စကားလံုးမ်ား
  • အနီေရာင္ - အၾကိမ္မ်ားစြာ ထပ္ခါထပ္ခါ ၾကည့္ရမယ့္ စကားလံုးမ်ား စသည္ျဖင့္ ျဖစ္ပါသည္။

 

ရ။ ေဝါဟာရရင္းျမစ္ကို ရွာေဖြေလ့လာပါ။

စကားလုံုးသစ္တစ္လံုးရဲ့ အဓိပၸါယ္ကို အဘိဓာန္မွာ ရွာမၾကည့္ခင္ အဲ့ဒီစကားလံုးရဲ့ ဆိုလုိရင္းကို ခန္႔မွန္း စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ အဲ့ဒီစကားလံုးရဲ့ မူလ အရင္းအျမစ္ root အျပင္ prefix ေတြ suffix ေတြကုိပါ ေလ့လာပါ။ အကယ္လို႔ သင္က အျခား ဘာသာစကားအခ်ိဳ႕ကိုလည္း နားလည္မယ္ဆိုရင္ စကားလံုးေတြရဲ့ ျမစ္ဖ်ားခံရာ  တူညီမႈေတြကိုလည္း ေတြ႕ရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စကားလံုး အသစ္ေတြရဲ့ ေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းေၾကာင္း အရင္းအျမစ္ကို သုေတသနလုပ္ျပီး ေလ့လာရင္ အဲ့ဒီစကားလံုး အသစ္ေတြကို ပိုမုိမွတ္မိပါတယ္။


ဥပမာ Tea (လက္ဖက္ရည္) ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ တရုတ္စကား (Mandarin dialect  ျဖစ္တဲ့ ch’a နွင့္ဆက္စပ္တဲ့)  t’e  ဆိုတဲ့ Amoy dialect ကေန လာတယ္ဆိုတာ သင္သိပါသလား။ ျပင္သစ္၊ စပိန္၊ ဂ်ာမနီလိုဘဲ အဂၤလိပ္စကားလံုး tea ဟာ အဲ့ဒီ Amoy စကား t’e ကို (ဟုိးေရွးေရွးက Dutch East India ကုမၸဏီက ဥေရာပကို လက္ဖက္ရြက္၊ လက္ဖက္ေျခာက္ေတြစျပီး မိတ္ဆက္ေပးခဲ့ရာမွ စတင္ျပီး) ေမြးစား သံုးစြဲခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူဘဲ ရုရွားရဲ့ Chai (လက္ဖက္ရည္) ဆုိတာဟာလည္း ဆားဗီးယား၊ ပါရွန္၊ ဂရိ၊ အာရဘီနွင့္ တူရကီတို႔ရဲ့ လက္ဖက္ရည္ကို ေခၚတဲ့ စကားလံုးျဖစ္တဲ့ Chai ကဲ့သုိ႔ဘဲ လက္ဖက္ကို ေရွးေရွးတုန္းက တရုတ္ျပည္ကေန ကုန္သည္ေတြက ကုန္းေၾကာင္းကေန ကုန္သြယ္ခဲ့ရာက ေခၚဆုိခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုအခါမွာေတာ့ tea ဆုိတဲ့ စကားလံုးကို သင္ၾကားလိုက္တယ္ဆုိရင္ဘဲ အေငြ႕တစ္ေထာင္းေထာင္း ထေနတဲ့ လက္ဖက္ရည္ခြက္ ကေလးကို ေျပးျမင္ျပီး သင့္နုိင္ငံကို လက္ဖက္ ဘယ္လို ေရာက္လာသလဲ ဆုိတာပါ သိန္ုိင္ျပီေပါ့။


အၾကံျပဳခ်က္ ။
စကားလံုးေတြ၊ အီဒီယံေတြရဲ့ စတင္ရာ ရင္းျမစ္ေတြကို ေလ့လာခ်င္ရင္ Online Etymology Dictionary ဆုိတဲ့ ဆိုဒ္ဟာေတာ္ေတာ္ေလး ေကာင္းမြန္ပါတယ္။

 

၈။ မိမိကိုယ္ကို စကားလံုးအသစ္ေတြနဲ႔ စိန္ေခၚၾကည့္ပါ


စိန္ေခၚတယ္ ဆိုတဲ့ အသိတရားက သင့္ရဲ့  ဦးေဏွာက္ကုိ နုိးဆြေပးပါတယ္။ စကားလံုးေတြရဲ့ အဓိပၸါယ္အသစ္ေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္ စကားလံုးအသစ္ေတြကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိေစတဲ့ game ေတြဟာသင့္ရဲ့ ေဝါဟာရကို ၾကြယ္ဝေစဖု႔ိအတြက္ ေပ်ာ္စရာနည္းလမ္းေတြျဖစ္ပါတယ္။


အၾကံျပဳခ်က္ ။
 Quizlet.com မွာ ဥာဏ္စမ္းေတြ၊ ဂိ္မ္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိျပီး ဝင္ၾကည့္လုိ႔ရပါတယ္။

 

၉။ ခ်ေရးပါ

စကားလံုးအသစ္ေတြကို (ဒါမွမဟုတ္ စကားလံုးအသစ္ကုိထည့္သံုးထားတဲ့ ဝါက်ေတြကို) ခ်ေရးျခင္းအားျဖင့္ အဓိပၸါယ္ေရာ စာလံုးေပါင္းအတြက္ပါ သင့္မွတ္ဥာဏ္ထဲမွာ စြဲလမ္းေနေစဖို႔ ကူညီေပးပါတယ္။ သင္ သုိ႔မဟုတ္ သင္သိတဲ့ သူတစ္ေယာက္ေယာက္အတြက္ လက္ေတြ႕က်တဲ ့အေၾကာင္းေလးေတြကို ေတြးျပီး ေရးခ်ပါ။


အၾကံျပဳခ်က္။    ။ အဲ့ဒီခ်ေရးထား၊ မွတ္ထားတဲ့ ဝါက်ေတြကုိ ကိုယ့္အတြက္ဘဲ ဒီီအတိုင္း မွတ္ထားမယ့္အစား  Folding Story လုိ႔ေခၚတဲ့ စာေရးတဲ့ ဂိမ္းေတြေဆာ့တဲ့ ဆုိဒ္မွာ အသံုးျပဳလို႔ ရပါတယ္။ ဒီဆုိဒ္ကေတာ့ ဝင္ကစားသူ တစ္ေယာက္စီက story ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္မွာ စာတစ္ေၾကာင္း ဝင္ေရးလုိက္ျပီး ေနာက္တစ္ေယာက္က ေနာက္တစ္ေၾကာင္းဝင္ေရးကာ ဇာတ္လမ္းကို ဆက္ဆက္ေပးသြားရတဲ့ online writing game ကစားနည္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအြန္လုိင္း ကစားနည္းမွာ ပါဝင္ကစားသူတစ္ဦးဆီမွာ စာတစ္ေၾကာင္း ဝင္ေရးဖုိ႔ သံုးမိနစ္သာ အခ်ိန္ရျပီး အဲ့ဒီ ကန္႔သတ္အခ်ိန္အတြင္း ဝင္ေရးတဲ့ စာေၾကာင္းေတြအေပၚ Like ရတဲ့ အေရအတြက္ အေပၚမူတည္ျပီး အမွတ္ရပါတယ္။


၁၀။ လက္ေတြ႕အေၾကာင္းအရာေတြအေၾကာင္း ေျပာပါ


စကားလံုးအသစ္ေတြကို ဘယ္ေလာက္ဘဲ မွတ္မိေအာင္က်က္မွတ္ထားဦး မိမိလက္ေတြ႕ အသံုးျပဳခါနီးမွာ လွ်ပ္တစ္ပ်က္ ထုတ္သံုးတတ္ဖို႔ လြယ္ကူမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကို ေျပာင္းလဲပစ္ဖို႔ နည္းလမ္းကေတာ့ အဂၤလိပ္လို နွစ္မိနစ္ သံုးမိနစ္စာေလာက္ လံုးဝမရပ္ဘဲ မျပတ္တမ္းေျပာတဲ့ မိမိရဲ့အသံကို အသံျပန္ဖမ္းထားပါ။ ေျပာရမယ့္အေၾကာင္းအရာေတြကေတာ့ မိမိပတ္ဝန္းက်င္ကအရာေတြကို ျပန္ေဖာ္ျပတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ တစ္ခုခုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ မိမိရဲ့သေဘာထားထက္ျမင္ခ်က္ေတြကို ေျပာတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့မွ မိမိရဲ့ ေျပာစကားေတြကို ျပန္နားေထာင္ရင္း ဘယ္လိုစကားလံုးမ်ိုဳးေတြ သံုးသြားတယ္ဆိုတာ ျပန္နားေထာင္ပါ။ မိမိေလ့လာထားျပီး ျပန္လည္အသံုးျပဳလုိတဲ့ စကားလံုးေတြကို အသံုးျပဳခဲ့ပါသလား။ စကားလံုးအသစ္ေတြနဲ႔ အစားထုိးေျပာလို႔ရတဲ့ စကားလံုးအေဟာင္းေတြကိုဘဲ ျပန္သံုးခဲ့ပါသလား။ ျပီးေတာ့မွ မိမိေျပာင္းသံုးခ်င္တဲ့ စကားလံုးေတြနဲ႔ အစားထုိးျပီး ျပန္ေျပာတာကို အသံျပန္ဖမ္းတာထပ္လုပ္ပါ။ ဒါဆို ပိုေကာင္းပါသလား။

အၾကံျပဳခ်က္ ။ The Polyglot Club လုိမ်ိဳး အြန္လိုင္းဘာသာစကားေလ့လာသူမ်ား ကလပ္ကုိ ဝင္ျပိး တစ္ကမာၻလံုးမွာ ရွိတဲ့ native speaker ေတြနဲ႔ ေမးခြန္းေတြ ေမးတာတုိ႔၊ ေလ့က်င့္တာတုိ႔ လုပ္လို႔ရပါတယ္။

ဒါေတြကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ ရဲ့ ထိပ္တန္းအၾကံျပဳခ်က္ ၁၀ ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင့္ထံမွာ သင့္အတြက္ အလုပ္ျဖစ္မယ့္ ဒီထက္ေကာင္းတဲ့ အၾကံဥာဏ္ေတြ နည္းလမ္းေတြလည္း ရွိနုိ္င္ပါတယ္။ ကိုယ္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခုခုရတဲ့ အထိ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အၾကံျပဳခ်က္ေတြကို လက္ေတြ႕စမ္းသပ္ၾကည့္ပါေလ။ အေကာင္းဘက္ကေန အျမဲတမ္းၾကည့္ျပီး မိမိလုပ္သမွ်ကို ေက်နပ္ျပီး ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ။

British Council Voices Magazine မွ Svetlana Kandybovich ၏ Ten ways to learn new words as a language learner ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ဆိုထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

<Unicode>

ဘာသာစကား လေ့လာသူတစ်ဦးအနေနဲ့ သင်ဟာ ဝေါဟာရ အသစ်တွေကို တိုးပွားအောင် အမြဲ ကြိုးစားရပါတယ်။ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဝေါဟာရ စာရင်း အရှည်ကြီးတွေရေးမှတ်တာတို့၊ flash card ဝေါဟာရကဒ်ပြားတွေနဲ့ လေ့ကျင့်တာတို့လုပ်ပြီး စကားလုံးအသစ်တွေကို မွှေနှောက်ရှာဖွေ မှတ်သားရတယ်။ ဒါပေမဲ့ စကားပြောမယ်လည်း ကြံလိုက်ရော ခေါင်းထဲက ကျက်မှတ်ထားတဲ့ စကားလုံးတွေ ကြက်ပျောက် ငှက်ပျောက် ပျောက်ကုန်ကြလို့ နောက်ဆုံးတော့ သင်အကြိမ်ကြိမ်သုံးခဲ့ဖူး၊ သိခဲ့ဖူးတဲ့ စကားလုံး အဟောင်းတွေကိုဘဲ ပြောင်းသုံး ပြောရတာဘဲမဟုတ်ပါလား။

ဘာသာစကား လေ့လာသူတွေအတွက် စကားလုံး အသစ်တွေကို မှတ်မိတာနဲ့ စကားပြောရာမှာ စကားလုံး အသစ်တွေကို သုံးတာတို့ဟာ အလွန်ခက်ခဲတဲ့ အရာပင်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အောက်မှာ စကားလုံး အသစ်တွေကို စွဲမြဲအောင် မှတ်မိရုံမျှမကဘဲ စကားပြောတဲ့ အခါမှာပါ ပြန်သုံးတတ်အောင် ကူညီပေးမယ့် ဗျူဟာအချို့ကို ဖော်ပြလို်က်ပါတယ်။


၁။ ကျဘန်းဝေါဟာရ မဖြစ်စေနဲ့

ကျွန်တော်တို့ဟာ ကိုယ်နဲ့ သက်ဆိုင်တာကိုဘဲ မှတ်မိလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် စကားလုံးပေါင်းစုံ ရောရောပါဝင်တဲ့ ဝေါဟာရ စာရင်း ပြုစုတာ ဒါမှမဟုတ် index card (ဝေါဟာရကဒ်) ပြုလုပ်တာတို့တွေဟာ နောင်တစ်ချိန််မှာ အဲ့ဒီစကားလုံးတွေကို ပြန်လည်မှတ်မိဖို့၊ ပြန်လည်အသုံးချဖို့အတွက် သိပ်ပြီး ထိရောက်မှု မရှိဘူးလို့ ဆိုချင်ပါတယ်။ ဝေါဟာရ စာရင်းတို့ ဝေါဟာရကဒ်တို့ဟာ သင်သိပြီးသား၊ လေ့လာထားပြီးသား စကားလုံးတွေကို ပြန်နွှေးရုံအတွက် ဆိုရင်တော့ အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စကားလုံးအသစ်တစ်လုံးကို စွဲစွဲမြဲမြဲ မှတ်မိနိုု်င်အောင် လုပ်ချင်ရင် မိမိအတွက် အဓိပ္ပါယ်ရှိတဲ့ (သက်ဆို်ုင်မှုရှိတဲ့) အရာတစ်ခုခုနဲ့ အဲ့ဒီစကားလုံး အသစ်ကို ချိတ်ဆက်ပြီး မှတ်သားပါ။ သင်ကြိုက်နှစ်သက်တဲ့ စိတ်ဝင်စားတဲ့၊ အရမ်းစွဲလမ်းတဲ့ အကြောင်းအရာ context တစ်ခုခုထဲမှာ ထည့်သုံးတဲ့ စကားလုံးကို သင်ကပု်ိပြီး ကောင်းကောင်းမှတ်မိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ- သင်က ဘောလုံးဝါသနာအိုးတစ်ယောက် ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ‘unstoppable’ (တားဆီး၍မရ) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ တစ်လုံးတည်းဖြစ်စေ၊ သာမန်စာကြောင်းမျိုး ဥပမာ - Some people are unstoppable. ဆိုတဲ့ စာကြောင်းမှာ ပါတာမျိုးထက် ‘Messi is unstoppable.’ (တိုက်စစ်မှုး မက်ဆီကို ဘယ်သူမှ မတားဆီးနိုင်ဘူး) ဆိုတဲ့ စာကြောင်းမှာလိုမျိုး ဆိုရင် သင့်အတွက် ပိုမှတ်မိနိုင်ခြေ များစွာဖြစ်ပါတယ်။

အကြံပြုချက် ။ ဗြိတိသျှကောင်စီရဲ့ LearnEnglish website ဝဘ်ဆိုဒ်မှာ အပြန်အလှန် လေ့ကျင့် ပြောဆိုလို့ရတဲ့ ဗီဒီယိုတွေ၊ ဂိမ်းတွေ၊ podcast တွေ အပုံအပင်ရှိပါတယ်။ သင်ဘာကို စိတ်ဝင်စားတယ်ဖြစ်ဖြစ် သင့်အတွက် ရွေးစရာတစ်ခုခုကတော့ အမြဲရှိနေပါတယ်။ အခြားသော လေ့လာသူတွေနဲ့လဲ သင့်အတွေးအမြင်တွေ ဖလှယ်လို့ရပါတယ်။



၂။ စကားပြောတွေကို အတွဲလိုက်လေ့လာပါ

အကယ်လို့ စကားကို အတွဲလိုက် (စကားလုံးအများကြီးပါတဲ့့ စကားစု အတွဲလို်က်) ဒါမှမဟုတ် စကားပြော scripts (ပုံသေကားကျ အပြန်အလှန်ပြောဆိုပုံ) စတာတွေနဲ့ လေ့လာရင် ပိုမိုစွဲမြဲစွာ မှတ်မိပါတယ်။ ဥပမာ - phrasal verb ဖြစ်တဲ့ ‘to come up with’ ကိုဒီအတိုင်းဘဲ အလွတ်မှတ်မဲ့အစား phrase တစ်ခုရဲ့ အစိတ်အပို်င်း ‘to come up with an idea’ ဆိုပြီး ကျက်မှတ်ပါ။ ဒီနည်းနဲ့ ကျက်မှတ်ရင် ဒီ phrasal verb ကို ဝါကျတစ်ကြောင်းမှာ ဘယ်လိုသုံးရမလဲဆိုတာကို အနည်းဆုံးတော့ သင်သိသွားမှာပါ။ အလားတူဘဲ ‘hello’ နဲ့ ပုံစံတူတဲ့ နှုတ်ဆက်နည်း ၃၃ မျိုးကို ကျက်မှတ်မဲ့အစား အပြန်အလှန် စကားပြောပုံစံ ဖြစ်တဲ့ ‘Hello, how are you? – I’m fine, thank you.’ ဆိုပြီး ကျက်မှတ်ပါလေ။

အကြံပြုချက် ။ အကယ်လို့သင်က ဗွီဒီယို၊ တီဗွီ၊ ရုပ်ရှင် စတာတွေနဲ့ လေ့လာရတာ ကြိုက်တယ်ဆိုရင် FluentU ကိုစမ်းကြည့်ပါ။ အဲ့ဒီထဲမှာ အပြန်အလှှန် ကျင့်လို့ရတဲ့ caption စာတမ်းထိုးတွေ ပါဝင်ပြီး၊ စကားလုံး တစ်လုံးပေါ် ထောက်ကြည့်လိုက်ရုံနဲ့ ရုပ်ပုံတွေ၊ အနက်အဓိပ္ပါယ်တွေ အပြင်အသုံးဝင်တဲ့ ဥပမာတွေပါ ဖော်ပြပေးပါတယ်။ ဖတ်စရာ အကြောင်းအရာထဲမှာ သုံးထားတဲ့ စကားလုံးတွေကို အထူးပြုတဲ့ အခြား စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကောင်းတဲ့ သင်ထောက်ကူ သင်ခန်းစာအရင်းအမြစ် တွေလည်း တွေ့နိုင်ပါသေးတယ်။ ဥပမာ -'SpeakSmart' collection on Instagram မှာဆိုရင် စကားလုံးတွေ၊ ပြောစကားတွေအတွက် ဥပမာတွေကို လူကြည့်များတဲ့ ရုပ်သံစီးရီးတွေထဲက ဇာတ်ဝင်ခန်းပေါင်းများစွာ အသုံးပြုပြီး ရှင်းပြပါတယ်။ အကယ်လို့သင်က စာဖတ်ရတာ ဝါသနာပါတယ်ဆိုရင် စာပို်ဒ်တို short text လေးတွေကို ဖတ်ပါ။ ဥပမာ - ကာတွန်း ဖတ်တာလိုမျိုးပေါ့။ Grammarman လိုမျိုး ဘာသာစကား လေ့လာသူတွေအတွက် ကာတွန်းအပါအဝင် ဖတ်ရင်း နားထောင်လို့ရတဲ့ ကာတွန်းတွေလည်း အွန်လို်င်းပေါ်မှာ အမြောက်အများ ရှိနေပါပြီ။


၃။ သင့်ရဲ့ စိတ်တွင်းက အသံကို အသုံးချပါ

သင်ယူ လေ့လာတယ်ဆိုတာ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးတစ်လုံးကို လေ့လာရင် သင့်ရဲ့ စိတ်တွင်းက အသံရဲ့ ကမ္ဘာထဲကို အရင်ဝင်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ အောက်ပါနည်းလမ်းကို စမ်းကြည့်ပါ။ စကားလုံး/ စကားတွဲ phrase တစ်ခုကို တစ်ကြိမ်နားထောင်ပါ။ ပြီးတော့ အဲ့ဒီစကားလုံးကို ခေါင်းထဲကနေ (စိတ်ထဲကနေ) နားထောင်ပါ။ ပြီးတော့ ခေါင်းထဲကဘဲ ပြောကြည့်ပါ။ ပြီးတော့မှ ပါးစပ်ကနေ ကျယ်ကျယ်ပြောပါ။ မိမိရဲ့ ပြောသံကို အသံသွင်းထားပြီး ပြန်နားထောင်ကြည့်ပါ။ ပြီးတော့ သင်ကြားရတဲ့ အသံနဲ့ သင့်စိတ်ထဲက အသံတူသလား။ တစ်ထပ်တည်းလားဆိုတာ နားထောင်ကြည့်ပါ။

အကြံပြုချက် ။ Forvo မှာဆိုရင် native speaker တွေ non-native speaker တွေရဲ့ အသံထွက်အမျိုးမျိုးနဲ့ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က စကားလုံးအမျိုးမျိုး၊ စကားတွဲအမျိုးမျိုးကို နားထောင်လို့ ရပါတယ်။ နားထောင်ချင်တဲ့ စကားလုံးကို ရိုက်ထည့်ပါ။ ပြီးတော့ speaker ကို ရွေးချယ်ပြီးတော့ လေ့ကျင့်ရုံပါဘဲ။


၄။ စကားလုံး၊ စကားတွဲတွေ ဘယ်လိုပုံစံလဲဆိုတာ စိတ်ကူးပုံဖေါ်ကြည့်ပါ

စကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို စာရွက်ပေါ်မှာ သို့မဟုတ် စိတ်ကူးထဲမှာ သရုပ်ဖော် ရေးဆွဲခြင်းဖြင့် ဘယ်အချိန််မှာ ပြန်ကြားကြား အဲ့ဒီစကားလုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ချက်ခြင်း ပြန်မှတ်မိဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ ဒီနည်းကတော့ အီဒီယံတွေ ဥပမာ - to keep one’s mouth shut (informal) (ဘာမှမပြောဘဲ နှုတ်ဆိတ်နေသည်) လိုဟာမျိုးတွေ မှတ်ရာမှာ အကူအညီရပါတယ်။

အကြံပြုချက် ။ Visuwords ဆိုတဲ့ ပုံပြနဲ့ သံကွဲကြောင်းတူ အဘိဓာန် visual dictionary and thesaurus မှာလည်း စကားလုံးရဲ့ ပုံအပြင် မှာလည်း စကားလုံးတွေ ဆက်စပ်ပုံ ကိုလည်း လေ့လာနိုင်ပါတယ်။


၅။ တွဲမှတ်လို့ ရတဲ့ ရီစရာလေးတွေ ဖန်တီးပါ

Mnemonic လို့ခေါ်တဲ ့စကားလုံးနဲ့ သူ့ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကြားထဲက ဆက်စပ်မှုကို ခိုင်မြဲစေမဲ့ ရီစရာ စကားစု သို့မဟုတ် ပုံပြင်လေးတွေ ဖန်တီးကြည့့်ပါ။ စာလုံးပေါင်းရခက်တဲ့ စကားလုံးတွေကို ကျွန်တော်ပြန်အစဖော်ပြီး မှတ်မိအောင် လုပ်တဲ့အခါတိုင်း ဒီနည်းလမ်းက ထိထိရောက်ရောက် ရှိလှပါတယ်။

အောက်မှာတော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ ကျောင်းသားတွေ ဖန်တီးထားတဲ ့mnemonic တွေပါ။
‘career’ - car and beer
‘island’ - is land
‘to lose’ – un-oh, I’ve lost an ‘O’ (အိုတစ်လုံး ပျောက်သွားပြီ) (loose နဲ့ မမှားရအောင် မှတ်တဲ့ နည်း)
အကြံပြုချက် ။ Memrise ဆိုတဲ့ ဆိုဒ်မှာ သုံးစွဲသူတွေ ဝိုင်းပြုစုထားကြတဲ့ ‘memes’ ဆိုတာမျိုးတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မိမိကို်ယ်တိုင် တီထွင် ဖန်တီးမယ်ဆိုရင်တော့ စကားလုံးတွေကို ပိုပြီးမှတ်မိမယ့် အခွင့်အလန်းပိုများတာပေါ့။


၆။ အချိန်ခြားပြီး ပြန်ရွတ်ဆိုသုံးစွဲတဲ့ နည်းလမ်းသုံးပါ

စကားလုံးအသစ်တွေကို အကြိမ်ကြိမ်ပြန်လည် ရွတ်ဆိုကျက်မှတ်ပေးတာဟာ မှတ်ဉာဏ်မှာ စွဲစေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့တည်းမှာ ဝေါဟာရအသစ်တွေကို အကြိမ်ရာပေါင်းများစွာ ရွတ်ဆိုကျက်မှတ်တာဟာ spaced repetition လို့ခေါ်တဲ့ ရက်များများ သို့မဟုတ် အပတ်များများ ကာလတစ်ခုထဲမှာ ပြန်လှန်ဆွေးနွေးပြီး ကျက်မှတ်တာလောက် ထိရောက်မှုမရှိပါဘူး။ ဝေါဟာရအသစ်တွေကို ချက်ခြင်းအသုံးပြုပါ။ ပြီးတော့ တစ်နာရီလောက်ခြားပြီးတော့မှ မှတ်မိသေးလား ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အိပ်ယာမဝင်ခင် နောက်တစ်ခါ စဉ်းစားပြီး နွှေးပေးပါ။ နောက်ထပ်တစ်ရက်လောက်ခြားပြီး ပြန်သုံးပါ။ နောက်ဆုံးအနေနဲ့ နောက် ၂ ရက်လောက်အကြာမှာ ပြန်လှန်လေ့လာပါ။

အကြံပြုချက် ။ ရက်ရှည် ကာလ ‘spaced repetition’ platform နဲ့ ဝါကြ အပြည့် ရေးချပြီး လေ့ကျင့်လို့ရတဲ့ Anki လို software တွေအပြင် မိမိကိုယ်ပို်င် ပြန်လှန်လေ့လာရေး revision အချိန်ဇယားကို ရေးဆွဲထား နို်င်ပါသေးတယ်။ သင့်စကားလုံး အသစ်တွေကို ကဒ်ပြားလေးတွေပေါ်မှာ တစ်ဖက်မှာ ဝါကျအပြည့် ရေးချထားပြီး ကျန်တစ်ဖက်မှာ စကားလုံးရဲ့ အနက်အဓိပ္ပါယ်/ ဘာသာပြန်/ ပုံစသည်တွေပါတဲ့ index card လေးတွေ လုပ်ထားပါ။ ပြီးတော့ အဲ့ဒီကဒ်လေးတွေကို ပြန်လှန် ကြည့်ရှု မှတ်သားဖို့ အချိန်ဇယားပြုလုပ်ပါ။ ကဒ်ပြားလေးတွေကို အစီအစဉ်တစ်ကျပြုလုပ်ပြီး အမျိုးအစား ၃မျိုးခွဲလိုက်ပါ။
အစိမ်းရောင် - နောက်ထပ်ကြည့်စရာ သိပ်မလိုတော့တဲ့ စကားလုံးများ
အဝါရောင် - မကြာခဏ ထပ်ကြည့်ပေးရမယ့် စကားလုံးများ
အနီရောင် - အကြိမ်များစွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ကြည့်ရမယ့် စကားလုံးများ စသည်ဖြင့် ဖြစ်ပါသည်။


ရ။ ဝေါဟာရရင်းမြစ်ကို ရှာဖွေလေ့လာပါ။

စကားလုုံးသစ်တစ်လုံးရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို အဘိဓာန်မှာ ရှာမကြည့်ခင် အဲ့ဒီစကားလုံးရဲ့ ဆိုလိုရင်းကို ခန့်မှန်း စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အဲ့ဒီစကားလုံးရဲ့ မူလ အရင်းအမြစ် root အပြင် prefix တွေ suffix တွေကိုပါ လေ့လာပါ။ အကယ်လို့ သင်က အခြား ဘာသာစကားအချို့ကိုလည်း နားလည်မယ်ဆိုရင် စကားလုံးတွေရဲ့ မြစ်ဖျားခံရာ တူညီမှုတွေကိုလည်း တွေ့ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံး အသစ်တွေရဲ့ ပေါ်ပေါက်လာပုံ သမိုင်းကြောင်း အရင်းအမြစ်ကို သုတေသနလုပ်ပြီး လေ့လာရင် အဲ့ဒီစကားလုံး အသစ်တွေကို ပိုမိုမှတ်မိပါတယ်။

ဥပမာ Tea (လက်ဖက်ရည်) ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ တရုတ်စကား (Mandarin dialect ဖြစ်တဲ့ ch’a နှင့်ဆက်စပ်တဲ့) t’e ဆိုတဲ့ Amoy dialect ကနေ လာတယ်ဆိုတာ သင်သိပါသလား။ ပြင်သစ်၊ စပိန်၊ ဂျာမနီလိုဘဲ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး tea ဟာ အဲ့ဒီ Amoy စကား t’e ကို (ဟိုးရှေးရှေးက Dutch East India ကုမ္ပဏီက ဥရောပကို လက်ဖက်ရွက်၊ လက်ဖက်ခြောက်တွေစပြီး မိတ်ဆက်ပေးခဲ့ရာမှ စတင်ပြီး) မွေးစား သုံးစွဲခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ အလားတူဘဲ ရုရှားရဲ့ Chai (လက်ဖက်ရည်) ဆိုတာဟာလည်း ဆားဗီးယား၊ ပါရှန်၊ ဂရိ၊ အာရဘီနှင့် တူရကီတို့ရဲ့ လက်ဖက်ရည်ကို ခေါ်တဲ့ စကားလုံးဖြစ်တဲ့ Chai ကဲ့သို့ဘဲ လက်ဖက်ကို ရှေးရှေးတုန်းက တရုတ်ပြည်ကနေ ကုန်သည်တွေက ကုန်းကြောင်းကနေ ကုန်သွယ်ခဲ့ရာက ခေါ်ဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ tea ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို သင်ကြားလိုက်တယ်ဆိုရင်ဘဲ အငွေ့တစ်ထောင်းထောင်း ထနေတဲ့ လက်ဖက်ရည်ခွက် ကလေးကို ပြေးမြင်ပြီး သင့်နိုင်ငံကို လက်ဖက် ဘယ်လို ရောက်လာသလဲ ဆိုတာပါ သိန်ုိင်ပြီပေါ့။

အကြံပြုချက် ။ စကားလုံးတွေ၊ အီဒီယံတွေရဲ့ စတင်ရာ ရင်းမြစ်တွေကို လေ့လာချင်ရင် Online Etymology Dictionary ဆိုတဲ့ ဆိုဒ်ဟာတော်တော်လေး ကောင်းမွန်ပါတယ်။


၈။ မိမိကိုယ်ကို စကားလုံးအသစ်တွေနဲ့ စိန်ခေါ်ကြည့်ပါ

စိန်ခေါ်တယ် ဆိုတဲ့ အသိတရားက သင့်ရဲ့ ဦးဏှောက်ကို နိုးဆွပေးပါတယ်။ စကားလုံးတွေရဲ့ အဓိပ္ပါယ်အသစ်တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် စကားလုံးအသစ်တွေကို ရှာဖွေတွေ့ရှိစေတဲ့ game တွေဟာသင့်ရဲ့ ဝေါဟာရကို ကြွယ်ဝစေဖို့အတွက် ပျော်စရာနည်းလမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။

အကြံပြုချက် ။ Quizlet.com မှာ ဉာဏ်စမ်းတွေ၊ ဂိ်မ်းတွေ အများကြီးရှိပြီး ဝင်ကြည့်လို့ရပါတယ်။


၉။ ချရေးပါ

စကားလုံးအသစ်တွေကို (ဒါမှမဟုတ် စကားလုံးအသစ်ကိုထည့်သုံးထားတဲ့ ဝါကျတွေကို) ချရေးခြင်းအားဖြင့် အဓိပ္ပါယ်ရော စာလုံးပေါင်းအတွက်ပါ သင့်မှတ်ဉာဏ်ထဲမှာ စွဲလမ်းနေစေဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ သင် သို့မဟုတ် သင်သိတဲ့ သူတစ်ယောက်ယောက်အတွက် လက်တွေ့ကျတဲ ့အကြောင်းလေးတွေကို တွေးပြီး ရေးချပါ။

အကြံပြုချက်။ ။ အဲ့ဒီချရေးထား၊ မှတ်ထားတဲ့ ဝါကျတွေကို ကိုယ့်အတွက်ဘဲ ဒီီအတိုင်း မှတ်ထားမယ့်အစား Folding Story လို့ခေါ်တဲ့ စာရေးတဲ့ ဂိမ်းတွေဆော့တဲ့ ဆိုဒ်မှာ အသုံးပြုလို့ ရပါတယ်။ ဒီဆိုဒ်ကတော့ ဝင်ကစားသူ တစ်ယောက်စီက story ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်မှာ စာတစ်ကြောင်း ဝင်ရေးလိုက်ပြီး နောက်တစ်ယောက်က နောက်တစ်ကြောင်းဝင်ရေးကာ ဇာတ်လမ်းကို ဆက်ဆက်ပေးသွားရတဲ့ online writing game ကစားနည်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအွန်လိုင်း ကစားနည်းမှာ ပါဝင်ကစားသူတစ်ဦးဆီမှာ စာတစ်ကြောင်း ဝင်ရေးဖို့ သုံးမိနစ်သာ အချိန်ရပြီး အဲ့ဒီ ကန့်သတ်အချိန်အတွင်း ဝင်ရေးတဲ့ စာကြောင်းတွေအပေါ် Like ရတဲ့ အရေအတွက် အပေါ်မူတည်ပြီး အမှတ်ရပါတယ်။


၁၀။ လက်တွေ့အကြောင်းအရာတွေအကြောင်း ပြောပါ

စကားလုံးအသစ်တွေကို ဘယ်လောက်ဘဲ မှတ်မိအောင်ကျက်မှတ်ထားဦး မိမိလက်တွေ့ အသုံးပြုခါနီးမှာ လျှပ်တစ်ပျက် ထုတ်သုံးတတ်ဖို့ လွယ်ကူမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကို ပြောင်းလဲပစ်ဖို့ နည်းလမ်းကတော့ အင်္ဂလိပ်လို နှစ်မိနစ် သုံးမိနစ်စာလောက် လုံးဝမရပ်ဘဲ မပြတ်တမ်းပြောတဲ့ မိမိရဲ့အသံကို အသံပြန်ဖမ်းထားပါ။ ပြောရမယ့်အကြောင်းအရာတွေကတော့ မိမိပတ်ဝန်းကျင်ကအရာတွေကို ပြန်ဖော်ပြတာ၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုခုနဲ့ ပတ်သက်လို့ မိမိရဲ့သဘောထားထက်မြင်ချက်တွေကို ပြောတာမျိုးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးတော့မှ မိမိရဲ့ ပြောစကားတွေကို ပြန်နားထောင်ရင်း ဘယ်လိုစကားလုံးမျိုုးတွေ သုံးသွားတယ်ဆိုတာ ပြန်နားထောင်ပါ။ မိမိလေ့လာထားပြီး ပြန်လည်အသုံးပြုလိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို အသုံးပြုခဲ့ပါသလား။ စကားလုံးအသစ်တွေနဲ့ အစားထိုးပြောလို့ရတဲ့ စကားလုံးအဟောင်းတွေကိုဘဲ ပြန်သုံးခဲ့ပါသလား။ ပြီးတော့မှ မိမိပြောင်းသုံးချင်တဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့ အစားထိုးပြီး ပြန်ပြောတာကို အသံပြန်ဖမ်းတာထပ်လုပ်ပါ။ ဒါဆို ပိုကောင်းပါသလား။

အကြံပြုချက် ။ The Polyglot Club လိုမျိုး အွန်လိုင်းဘာသာစကားလေ့လာသူများ ကလပ်ကို ဝင်ပြိး တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ရှိတဲ့ native speaker တွေနဲ့ မေးခွန်းတွေ မေးတာတို့၊ လေ့ကျင့်တာတို့ လုပ်လို့ရပါတယ်။

ဒါတွေကတော့ ကျွန်တော် ရဲ့ ထိပ်တန်းအကြံပြုချက် ၁၀ ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင့်ထံမှာ သင့်အတွက် အလုပ်ဖြစ်မယ့် ဒီထက်ကောင်းတဲ့ အကြံဉာဏ်တွေ နည်းလမ်းတွေလည်း ရှိနို်င်ပါတယ်။ ကိုယ်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုခုရတဲ့ အထိ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ကြည့်ပါလေ။ အကောင်းဘက်ကနေ အမြဲတမ်းကြည့်ပြီး မိမိလုပ်သမျှကို ကျေနပ်ပြီး ပျော်ရွှင်ပါစေ။


British Council Voices Magazine မှ Svetlana Kandybovich ၏ Ten ways to learn new words as a language learner ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

Views: 3017

Reply to This

Replies to This Discussion

Good, i like this article. Thank you.

Thanks for your advice

RSS

© 2017   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service