လုပ္ငန္းခြင္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ တာ၀န္မ်ား (ေဝါဟာရ သင္ခန္းစာ)

[Zawgyi]

လုပ္ငန္းခြင္ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ တာ၀န္မ်ား (Rights and Responsibilities at Work)

သင္အလုပ္စ၀င္ေနပါၿပီလား? ဒီလိုဆိုရင္ အလုပ္ထဲမွာ သင့္ရဲ႕အခြင့္အေရးႏွင့္ တာ၀န္မ်ားနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆိုလိုတဲ့အခါ အသံုး၀င္မဲ့စကားလံုးမ်ားႏွင့္ စကားစုမ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

အလုပ္ရွင္နဲ႔ အလုပ္သမားအမ်ားစုကေတာ့ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆို (sign a Contract) ၾကပါတယ္။ ဒီစာခ်ဳပ္ ထဲမွာေတာ့ စည္းကမ္းခ်က္မ်ား (Terms and Conditions)၊ လစာ (salary) နဲ႔ ပိတ္ရက္ခံစားခြင့္မ်ား (holiday entitlements) အျပင္ နစ္နာမႈ (သို႔) အလုပ္ထုတ္ခံရမႈ (grievances or dismissal) ဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း မ်ားပါ ပါ၀င္ပါတယ္။စာခ်ဳပ္ေတြဟာ တရား၀င္ တာ၀န္ခံေစ (legally binding) တဲ့အတြက္ စာခ်ဳပ္ပါ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားအတိုင္း ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္စလံုးမွ လိုက္နာ (comply) သင့္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အနိမ့္ဆံုး လုပ္အားခ ဥပေဒျပဌာန္းခ်က္ (minimum wage legislation) ရွိပါ တယ္။ ဒီဥပေဒကေတာ့ အလုပ္သမားေတြကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ အနိမ့္ဆံုးလုပ္အားခထက္ေလ်ာ့ မေပးရေအာင္ ျပ႒ာန္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါအျပင္ စက္မႈႏွင့္လုပ္ငန္းခြင္မေတာ္တဆထိခိုက္မႈမ်ား (industrial and workplace accidents) မွ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဘးကင္းမႈဥပေဒေတြ (health and safety laws) လည္း ရွိပါတယ္။ အလုပ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ အစည္းအ႐ံုးတစ္ခုတြင္လည္း အသင္း၀င္အျဖစ္ပါ၀င္ (join a union) ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီသမဂၢကို မိမိက ႏွစ္စဥ္ အဖြဲ႔၀င္ ေၾကး (annual membership fee) ေပးထားပါက ၄င္းက အလုပ္သမားမ်ားရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကို ကာကြယ္ေပးျခင္း၊ အဖဲြ႕၀င္မ်ားအတြက္ လုပ္ခတိုးျမႇင့္ေရးတြင္ ညိႇႏိႈင္း ေပးျခင္း၊ ဆႏၵျပပဲြမ်ားကို စီစဥ္ေပးျခင္း (ballot strikes) တို႔ကို ေဆာင္ရြက္ေပးပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္တစ္ရာအေတာအတြင္းမွာ အလုပ္သမားမ်ား၊ အစည္းအ႐ံုးမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားက မ်ားျပားလာေသာ ရပိုင္ခြင့္မ်ားအတြက္ တိုက္ပဲြ၀င္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီရပိုင္ခြင့္မ်ားထဲမွာ အလုပ္သမားမ်ားကို သူတို႔ရဲ႕ လိင္၊ ကိုးကြယ္ေသာ ဘာသာတရား၊ မသန္စြမ္းမႈမ်ားအေပၚလိုက္ၿပီး ခဲြျခားဆက္ဆံတာကို ဆန္႔က်င္ျခင္း (anti-discrimination)၊ မီးဖြားခြင့္ (maternity leave)ႏွင္႔ ဖခင္ခြင္႔ (paternity leave) ၊ နာမက်န္းခြင့္ (sick leave) ႏွင့္ ပင္စင္ေထာက္ပံ့မႈမ်ား (pension contributions) အစရွိသည္တို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။

ကေလးသူငယ္မ်ားကို အလုပ္ လုပ္ခိုင္းျခင္း အစရွိတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ တရားမ၀င္ေပမဲ့လည္း (ကေလး သူငယ္မ်ားရဲ႕ လုပ္အားေပၚ၌)အျမတ္ထုတ္ျခင္း 
(exploitation) ကို ဆန္႔က်င္ေသာ တိုက္ပဲြမ်ားကေတာ့ ဆက္လက္တည္ရွိေနပါတယ္။ အခုအခါ U.K မွာ အျငင္းပြားေနၾကတဲ့ ႀကီးမားေသာ ျပႆနာကေတာ့ အခမဲ့ အလုပ္သင္ျခင္း (unpaid internship) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့ ဘဲြ႕ရၿပီးသား သူေတြဟာ အလုပ္သင္လုပ္တဲ့အခါမွာ အေတြ႕အႀကံဳကလြဲလို႔ တစ္ျပားတစ္ခ်ပ္မွ မရဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တာပါပဲ။

အလုပ္ရွင္ေတြဟာ အလုပ္သမားဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္ (fall out) ရင္ အလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ အလုပ္ရွင္ေတြကို တရား႐ံုးမွာရင္ဆိုင္ႏိုင္ (take their employers to court) ၿပီး နစ္နာေၾကးမ်ားရယူ (claim damages) ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ-မတရားအလုပ္ျဖဳတ္ခံရတဲ့ (unfair dismissal) အခါမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ အလုပ္သမားကို အဓမၼအၿငိမ္းစားေပးလိုက္တဲ့(constructive dismissal) အခါမ်ိဳးမ်ားတြင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

[Unicode]

လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများနှင့် တာဝန်များ (Rights and Responsibilities at Work)

သင်အလုပ်စဝင်နေပါပြီလား? ဒီလိုဆိုရင် အလုပ်ထဲမှာ သင့်ရဲ့အခွင့်အရေးနှင့် တာဝန်များနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောဆိုလိုတဲ့အခါ အသုံးဝင်မဲ့စကားလုံးများနှင့် စကားစုများကို ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

အလုပ်ရှင်နဲ့ အလုပ်သမားအများစုကတော့ သဘောတူ စာချုပ်ချုပ်ဆို (sign a Contract) ကြပါတယ်။ ဒီစာချုပ် ထဲမှာတော့ စည်းကမ်းချက်များ (Terms and Conditions)၊ လစာ (salary) နဲ့ ပိတ်ရက်ခံစားခွင့်များ (holiday entitlements) အပြင် နစ်နာမှု (သို့) အလုပ်ထုတ်ခံရမှု (grievances or dismissal) ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း များပါ ပါဝင်ပါတယ်။စာချုပ်တွေဟာ တရားဝင် တာဝန်ခံစေ (legally binding) တဲ့အတွက် စာချုပ်ပါ စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း နှစ်ဦးနှစ်ဖက်စလုံးမှ လိုက်နာ (comply) သင့်ပါတယ်။

တချို့နိုင်ငံတွေမှာတော့ အနိမ့်ဆုံး လုပ်အားခ ဥပဒေပြဌာန်းချက် (minimum wage legislation) ရှိပါ တယ်။ ဒီဥပဒေကတော့ အလုပ်သမားတွေကို သတ်မှတ်ထားတဲ့ အနိမ့်ဆုံးလုပ်အားခထက်လျော့ မပေးရအောင် ပြဋ္ဌာန်းထားတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါအပြင် စက်မှုနှင့်လုပ်ငန်းခွင်မတော်တဆထိခိုက်မှုများ (industrial and workplace accidents) မှ အကာအကွယ်ပေးတဲ့ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘေးကင်းမှုဥပဒေတွေ (health and safety laws) လည်း ရှိပါတယ်။ အလုပ်သမားများအနေဖြင့် အစည်းအရုံးတစ်ခုတွင်လည်း အသင်းဝင်အဖြစ်ပါဝင် (join a union) နိုင်ပါတယ်။ ဒီသမဂ္ဂကို မိမိက နှစ်စဉ် အဖွဲ့ဝင် ကြေး (annual membership fee) ပေးထားပါက ၎င်းက အလုပ်သမားများရဲ့ ရပိုင်ခွင့်များကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ အဖွဲ့ဝင်များအတွက် လုပ်ခတိုးမြှင့်ရေးတွင် ညှိနှိုင်း ပေးခြင်း၊ ဆန္ဒပြပွဲများကို စီစဉ်ပေးခြင်း (ballot strikes) တို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်တစ်ရာအတောအတွင်းမှာ အလုပ်သမားများ၊ အစည်းအရုံးများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများက များပြားလာသော ရပိုင်ခွင့်များအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီရပိုင်ခွင့်များထဲမှာ အလုပ်သမားများကို သူတို့ရဲ့ လိင်၊ ကိုးကွယ်သော ဘာသာတရား၊ မသန်စွမ်းမှုများအပေါ်လိုက်ပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံတာကို ဆန့်ကျင်ခြင်း (anti-discrimination)၊ မီးဖွားခွင့် (maternity leave)နှင့် ဖခင်ခွင့် (paternity leave) ၊ နာမကျန်းခွင့် (sick leave) နှင့် ပင်စင်ထောက်ပံ့မှုများ (pension contributions) အစရှိသည်တို့ ပါဝင်ပါတယ်။

ကလေးသူငယ်များကို အလုပ် လုပ်ခိုင်းခြင်း အစရှိတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေဟာ နိုင်ငံအတော်များများမှာ တရားမဝင်ပေမဲ့လည်း (ကလေး သူငယ်များရဲ့ လုပ်အားပေါ်၌)အမြတ်ထုတ်ခြင်း (exploitation) ကို ဆန့်ကျင်သော တိုက်ပွဲများကတော့ ဆက်လက်တည်ရှိနေပါတယ်။ အခုအခါ U.K မှာ အငြင်းပွားနေကြတဲ့ ကြီးမားသော ပြဿနာကတော့ အခမဲ့ အလုပ်သင်ခြင်း (unpaid internship) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာကတော့ ဘွဲ့ရပြီးသား သူတွေဟာ အလုပ်သင်လုပ်တဲ့အခါမှာ အတွေ့အကြုံကလွဲလို့ တစ်ပြားတစ်ချပ်မှ မရဘူးလို့ ပြောချင်တာပါပဲ။

အလုပ်ရှင်တွေဟာ အလုပ်သမားဥပဒေကို ချိုးဖောက် (fall out) ရင် အလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ အလုပ်ရှင်တွေကို တရားရုံးမှာရင်ဆိုင်နိုင် (take their employers to court) ပြီး နစ်နာကြေးများရယူ (claim damages) နိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ-မတရားအလုပ်ဖြုတ်ခံရတဲ့ (unfair dismissal) အခါမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်သမားကို အဓမ္မအငြိမ်းစားပေးလိုက်တဲ့(constructive dismissal) အခါမျိုးများတွင် ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

 

Views: 4541

Reply to This

Replies to This Discussion

Actually That is not only English lesson .We could know about alot of our chances.Everybody should know about that.thanks alot.

RSS

Featured Discussions

© 2020   Created by Myanmar Network.   Powered by

Badges  |  Report an Issue  |  Terms of Service